فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

پژوهش حاضر با هدف شناسایی مؤلفه‌های آموزش سواد رسانه‌ای و تحلیل جایگاه آن در اسناد بالادستی آموزش‌وپرورش انجام شد. سروش پژوهش توصیفی شامل تحلیل اسنادی و نیز تحلیل محتوا و رویکرد آن کاربردی است. جامعۀ پژوهش در بخش تحلیل اسنادی، کلیۀ متون مرتبط با آموزش سواد رسانه‌ای و در بخش تحلیل محتوا، چهار سند بالادستی نظام آموزش‌وپرورش ایران است. با توجه به ماهیت موضوع، از نمونه‌گیری صرف‌نظر و کل جامعه بررسی شد. ابزارهای اندازه‌گیری فرم فیش‌برداری و فهرست تحلیل محتوای محقق‌ساخته است. داده‌های اسنادی به شیوۀ کیفی و داده‌های تحلیل محتوا با استفاده از شاخص‌های توصیفی در فرایند تحلیلی آنتروپی شانون بررسی شدند. نتایج پژوهش نشان داد: 1. چارچوب مفهومی ‌آموزش سواد رسانه‌ای را می‌توان در سه مؤلفۀ شناخت، تفکر انتقادی و تولید و تعامل پیام دسته‌بندی کرد. هریک از این مؤلفه‌ها نیز به چند خرده‌مؤلفه تقسیم می‌شود؛ 2. میزان توجه به مؤلفه‌های آموزش سواد رسانه در اسناد بالادستی آموزش‌وپرورش متفاوت است؛ به‌طوری که بیشترین تأکید بر مؤلفۀ شناخت و کمترین تأکید بر مؤلفۀ تفکر انتقادی است؛ 3. در بین اسناد بررسی‌شده‌، بیشترین ضریب اهمیت مربوط به سند چشم‌انداز بیست‌ساله (۵۳۴/۰) و کمترین مربوط به سند تحول بنیادین آموزش‌وپرورش (0/87) بوده است.