اثر خشونت معلم بر هیجانات مثبت و منفی تحصیلی و اضطراب مدرسه

نویسندگان

1 دانشجوی کارشناسی ارشد، گروه مدیریت و برنامه‌ریزی آموزشی، دانشکدۀ علوم تربیتی و روان‌شناسی، دانشگاه سیستان و بلوچستان، زاهدان، ایران

2 دانشیار مدیریت آموزشی، گروه مدیریت و برنامه‌ریزی آموزشی، دانشکدۀ علوم تربیتی و روان‌شناسی، دانشگاه سیستان و بلوچستان، زاهدان، ایران

doi
10.22034/jei.2023.348597.2379
چکیده

هدف پژوهش حاضر بررسی اثر خشونت معلم بر هیجانات مثبت و منفی تحصیلی و اضطراب مدرسه است و روش آن توصیفی ـ همبستگی است. جامعۀ آماری پژوهش را تمامی دانش‌آموزان دورۀ دوم متوسطۀ شهر سرباز (استان سیستان و بلوچستان) در سال تحصیلی 1401-1400 تشکیل دادند (1910=N). به شیوۀ نمونه‌گیری تصادفی ـ طبقه‌ای (برحسب جنسیت و رشتۀ تحصیلی) تعداد 320 دانش‌آموز ازطریق مقیاس‌های خشونت معلم، هیجانات کلاس درس و اضطراب مدرسه مطالعه شدند. برای تجزیه‌وتحلیل داده‌ها از آزمون‌های کولموگروف ـ اسمیرنوف، ضریب همبستگی پیرسون، دوربین ـ واتسون و تحلیل مسیر با کمک بستۀ نرم‌افزار آماری در علوم اجتماعی نسخۀ 16 و نرم‌افزار حداقل مربعات جزئی هوشمند نسخۀ 2 استفاده شد. یافته‌ها نشان داد که خشونت معلم بر هیجانات مثبت تحصیلی (غرور، لذت و امید) اثر منفی و بر هیجانات منفی تحصیلی (شرم، اضطراب، خستگی، ناامیدی و خشم) و اضطراب مدرسه (اضطراب امتحان، ترس از ابراز وجود، فقدان اعتمادبه‌نفس) اثر مثبت دارد. با توجه به نتایج، برگزاری کارگاه‌های آموزش ضمن خدمت برای معلمان در حوزه‌های آشنایی با حقوق طبیعی کودکان، کنترل خشم، شفقت و گذشت از دیگران پیشنهاد می‌شود.