اثربخشی بازی درمانی شناختی رفتاری بر نارسایی توجه و پرخاشگری کودکان با اختلال کم توجهی- بیش‌فعالی

نویسندگان

1 کارشناس ارشد روانشناسی کودکان استثنایی، دانشکده روانشناسی و علوم تربیتی، دانشگاه علامه طباطبایی، تهران ، ایران

2 استاد گروه روانشناسی کودکان استثنایی، دانشکده روانشناسی و علوم تربیتی، دانشگاه علامه طباطبایی، تهران، ایران

doi
10.22034/ceciranj.2024.415449.1800
چکیده

هدف از پژوهش حاضر تعیین اثربخشی بازی درمانی شناختی رفتاری بر نارسایی توجه و پرخاشگری کودکان با اختلال کم­توجهی/ بیش­فعالی بود. روش پژوهش حاضر از نوع نیمه­آزمایشی دارای طرح پیش­آزمون- پس­آزمون با گروه کنترل بود. جامعه آماری شامل 60 نفر از کودکان با اختلال کم­توجهی/ بیش­فعالی بودند (45 پسر و 15 دختر) که در مرکز کاردرمانی نگاه نوین در منطقه 12 شهر تهران در سال 1402 توسط روانسنج و روانشناس تشخیص رسمی گرفته بودند. تعداد 30 نفر از این کودکان (10 دختر و 20 پسر) با روش نمونه­گیری در دسترس، به­عنوان نمونه انتخاب شدند. کودکان به صورت تصادفی در دو گروه آزمایش (15 نفر) و کنترل (15 نفر) قرار گرفتند. ابزار سنجش مقیاس درجه‌بندی کانرز والدین (CPRS) و پرسشنامه پرخاشگری کودکان نلسون و فینچ (CIA) بود. گروه آزمایش به مدت 10 جلسه 45 دقیقه‌ای برنامه مداخله‌ای اثربخشی بازی درمانی شناختی رفتاری را دریافت کردند، در حالیکه گروه کنترل هیچ مداخله‌ای دریافت نکردند. تجزیه و تحلیل داده­ها توسط نرم­افزار SPSS-24 و با استفاده از روش‌های آمار توصیفی و تحلیل کواریانس انجام شد. نتایج نشان داد که برنامه مداخله‌ای اثربخشی بازی درمانی شناختی رفتاری بر نارسایی توجه (۰۱/0>P، ۶۵۱/۱۵F1.24 =) و  پرخاشگری که شامل خرده­مقیاس‌های ناکامی (۰۱/0>P، ۵۰۱/۱۴= F1.24) پرخاشگری بدنی (۰۱/0>P، ۷۱۱/۱۴ F1.24 =)، روابط با همسالان (۰۱/0>P، ۴۷۶/۸ F1.24 =) و روابط با مراجع قدرت (۰۱/0>P، ۹۵3/۷ F1.24 =) بود تأثیر معنادار داشت. یافته‌های پژوهش بیانگر این بودند که درمانگران می‌توانند با قرار دادن بازی درمانی شناختی رفتاری در برنامه‌های آموزشی کودکان با اختلال کم‌توجهی/ بیش‌فعالی زمینه را برای بهبود نارسایی توجه و پرخاشگری این کودکان فراهم سازند.