اثربخشی طرحواره درمانی بر طرحواره‌های ناسازگار اولیه در مادران دارای فرزند کم‌توان ذهنی

نویسندگان

1 استادیار، گروه روان شناسی و آموزش کودکان استثنائی، دانشکده روان شناسی و علوم تربیتی، دانشگاه علامه طباطبائی، تهران، ایران

2 کارشناسی ارشد روان شناسی تربیتی، گروه علوم تربیتی، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه تربیت دبیر شهید رجایی، تهران، ایران.

3 کارشناسی ارشد روانشناسی بالینی، گروه روانشناسی بالینی، واحد گرمسار، دانشگاه آزاد اسلامی سمنان. ایران.

doi
10.22034/ceciranj.2024.424376.1815
چکیده

 پژوهش حاضر باهدف اثربخشی طرحواره درمانی بر طرحواره‌های ناسازگار اولیه در مادران دارای فرزند کم‌توان ذهنی در شهرستان قدس انجام شد. این مطالعه از نوع تحقیقات نیمه‌آزمایشی با طرح پیش‌آزمون و پس‌آزمون با گروه کنترل اجرا شد. جامعه آماری این تحقیق شامل کلیه مادران دانش‌آموزان کم‌توان ذهنی شهرستان قدس در سال تحصیلی 1401-1402 بود که از بین آن‌ها به روش نمونه‌گیری دردسترس ۳۰ نفر انتخاب شد و به‌صورت تصادفی در ۲ گروه ۱۵ نفره آزمایش و کنترل قرار گرفتند. پرسشنامه طرحواره یانگ (YSQ-SF) به‌عنوان پیش‌آزمون توسط هر دو گروه تکمیل شده سپس گروه آزمایش ۱۲ جلسه طرحواره درمانی را دریافت نمودند و گروه کنترل برنامه عادی روزانه خود را گذراند. سپس از هر دو گروه پس‌آزمون به عمل آمد و داده‌های پژوهش با استفاده از روش‌های آمار توصیفی (شاخص‌های گرایش مرکزی و پراکندگی) و استنباطی (تحلیل کوواریانس) در برنامه SPSS نسخه ۲۲ مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت. نتایج نشان داد که طرحواره درمانی بر کاهش طرحواره‌های ناسازگار اولیه (628/0h =، 001/0P<) تأثیر مثبت و معناداری داشتند. به‌کارگیری طرحواره درمانی به‌عنوان یک درمان مؤثر می‌تواند بر کاهش و تعدیل طرحواره‌های ناسازگار اولیه مادران دارای فرزند کم‌توان ذهنی تأثیر گذاشته و بر بهبود وضعیت روانی و زندگی روزمره آن‌ها کمک کند.