فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

بی‌طرفی و استقلال داوران از ملزومات حل‌وفصل اختلاف به شیوه‌ی قانون‌مدارانه و منصفانه است. در شیوه‌ی داوری، به واسطه پذیرش اصل حاکمیت اراده، معمولاً طرفین اختلاف، مبادرت به انتخاب دو داور اختصاصی می کنند. یکی از مسائل مهم، تعیین معیار جانبداری یا عدم جانبداری داوران اختصاصی منصوب طرفین است. در یک نگاه، داوران اختصاصی تفاوتی با داور مشترک از حیث بی‌طرفی و استقلال نداشته و به علت نقش قضایی در حل‌وفصل اختلاف و لزوم عدم جانبداری داوران با هدف حفظ مشروعیت نهاد داوری، این دسته از داوران نیز با شرایط و الزامات مشابهی مشمول مقررات جرح داوران قرار خواهند گرفت. طبق نگاه دیگر که بر فلسفه تشکیل هیات‌های داوری سه‌نفره و ایجاد تعادل بین داوران و اثربخشی به انتظارات طرفین اختلاف مبتنی است، حدی معقول از همسویی داوران اختصاصی با طرفین اختلاف مورد پذیرش بوده و در نتیجه داوران اختصاصی و مشترک تحت معیار متفاوتی از جهت احراز بی‌طرفی و استقلال قرار دارند. در این پژوهش با بهره گیری از شیوه توصیفی-تحلیلی و مطالعه قوانین و اندیشه‌های حقوقی، رویکردهای دوگانه فوق مورد بررسی قرار گرفته و چنین نتیجه‌گیری شده است که پذیرش همسویی معقول داوران اختصاصی با طرفین اختلاف، با هدف تشکیل هیات‌های داوری سه‌نفره متناسب و به افزایش کیفیت رسیدگی‌ها کمک خواهد کرد.