مطالعه تطبیقی حفظ همزیستی فرزندان در تعیین حضانت در حقوق فرانسه، ایالات متحده و نظام حقوقی ایران

نویسندگان

1 استادیار، دانشکده حقوق، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران . مسئول نویسنده: h_hajnajafi@sbu.ac.ir

doi
10.48308/jlr.2026.241220.2949
چکیده

موضوع مقاله پیش رو، بررسی قواعد حقوقی ناظر بر حفظ همزیستی فرزندان در دعاوی حضانت، در سه نظام حقوقی فرانسه، ایالات متحده و ایران است. یافته‌های پژوهش نشان می‌دهد در سالیان اخیر، با تأکید بر اصل بنیادین رعایت مصالح عالیه کودک، حساسیت نسبت به حفظ و تحکیم پیوند میان فرزندان افزایش یافته، به گونه ای که امروزه تعامل و ارتباط کودک با خواهران و برادران خود به عنوان بخشی از سنجش مصلحت کودک در سیاست‌گذاریهای قانونی و رویه قضایی کشورهای مختلف از جمله در فرانسه و ایالات متحده مورد توجه ویژه است. مطالعه موضوع در حقوق کشورمان نیز نشان میدهد برخی دادرسان دوراندیش و خوش ذوق ایرانی کوشیده‌اند از رهگذر تفسیر قضایی اصل مصالح عالیه کودک و البته به شرط احراز مصلحت، تا حد امکان از جدایی‌افکنی میان فرزندان در دعاوی حضانت پرهیز نمایند. با این‌حال، پیشنهاد می شود قانونگذار ایران نیز نظیر دیگر کشورها به شیوه تمثیلی مهمترین مولفه‌های سنجش مصلحت را در دعاوی حضانت ذکر نماید که آن فهرست شامل حفظ ارتباط و تعامل موثر کودک با خواهران و برادران خود نیز گردد. به علاوه، با در نظر گرفتن مزایای بی‌شمار ارتباط فرزندان با یکدیگر، در موارد تفکیک میان حضانت فرزندان، دادرس بایستی از ظرفیت های موجود قانونی جهت تحکیم روابط و تامین حق ملاقات ایشان بهره گیرد. در نهایت، این مقاله نشان می دهد با وجود تفاوت در ابزارها، نوعی درک مشترک از مصالح عالی کودکان، میان نظام های حقوقی موضوع مطالعه در حال شکل‌گیری است که می‌تواند مبنایی جهت مطالعات تطبیقی باشد.