نگاهی نو به اصلاحات در آموزشوپرورش با تکیه بر تفکر ریزومی و تفکر کوانتومی
نویسندگان
1 استادیار مطالعات برنامۀ درسی، گروه سلامت و تربیتبدنی، سازمان پژوهش و برنامهریزی آموزشی، تهران، ایران
2 دکتری مطالعات برنامۀ درسی، مشاور مدارس منطقۀ چهار آموزشوپرورش، تهران، ایران
doi
10.22034/jei.2022.307098.2120چکیده
همهگیری جهانی کُویدـ19 نظام آموزشوپرورش را با دشواریها و فرصتهای بیسابقهای روبهرو کرده است. ویژگی برجستۀ این همهگیری ایجاد شرایط پیشبینیناپذیر، نامتعین و نبود قطعیت در تمام پدیدههای جهان هستی است که به باور بسیاری از صاحبنظران نویدبخش ﺣﯿﺎت ﺟﺪﯾﺪ ﯾﺎ ﻧﻈﻢ ﺑﺮﺗﺮ در همۀ ابعاد زندگی ازجمله آموزشوپرورش است. دستیافتن به این حیات جدید یا نظم برتر در گرو تأمل، اصلاح و حتی تحول نظام آموزشوپرورش است. این امر بازآرایی و بازاندیشی تازهای از مبانی فلسفی را طلب میکند. برایناساس، پژوهش حاضر با هدف مطالعۀ دو رویکرد و شیوۀ تفکر ریزوماتیک دلوز و کوانتومی زوهر بهمنظور شناسایی دلالتهای تربیتی آنها برای ابعاد پنجگانۀ اصلاحات تربیتی آیزنر و با روش تحلیل مفهومی و استنتاجی انجام شد. با توجه به تمرکز هر دو رویکرد فلسفی بر نامتعینی و پذیرش تفاوتها و دگرگونیهای مداوم و بر اساس یافتههای پژوهش، ازطریق اندیشههای ریزوماتیک و کوانتومی میتوان به طرح پرسشهای اصیل پرداخت و راهکارهایی برای سازگاری با تغییرات مداوم در حوزۀ آموزشوپرورش ارائه داد. در این مطالعه، با تحلیل عناصر مهم این دو رویکردِ فلسفی، دلالتهای تربیتی قابلتأملی در ابعاد گوناگون هدف، ساختار، برنامۀ درسی، شیوههای آموزش و ارزشیابی (سنجش) استنتاج شد.
