اثربخشی مشاوره گروهی مبتنی بر واقعیت‌درمانی بر تاب‌آوری تحصیلی و اشتیاق تحصیلی در دانش‌آموزان دارای آسیب بینایی

نویسندگان

1 دانشجوی کارشناسی ارشد مشاوره مدرسه، دانشکده روانشناسی و علوم تربیتی، دانشگاه تهران، تهران، ایران.

2 استادیار گروه روانشناسی تربیتی و مشاوره، دانشکده روانشناسی و علوم تربیتی، دانشگاه تهران، تهران، ایران

doi
10.22034/ceciranj.2024.412429.1795
چکیده

هدف از پژوهش حاضر تعیین اثربخشی مشاوره گروهی مبتنی واقعیت‌درمانی بر تاب‌آوری تحصیلی و اشتیاق تحصیلی در دانش‌آموزان با آسیب بینایی در سال 1401 بود. روش پژوهش نیمه‌آزمایشی با طرح پیش‌آزمون - پس‌آزمون- پیگیری با گروه کنترل در نظر گرفته شد. جامعه آماری پژوهش حاضر متشکل از همه دانش‌آموزان دارای آسیب بینایی شهر تهران در سال تحصیلی 1401-1400 بود که از بین آنان تعداد 30 نفر، 15 نفر (گروه کنترل) و 15 نفر (گروه آزمایش) از طریق روش ‌نمونه‌گیری در دسترس از مدرسه نابینایان شهید محبی انتخاب شدند و به صورت تصادفی در دو گروه جایگذاری شدند. جهت جمع‌آوری داده‌ها از پرسشنامه‌های تاب‌آوری تحصیلی (ARI) و اشتیاق تحصیلی (AEQ) و جهت آموزش از پروتکل واقعیت‌درمانی گلاسر (2010) طی 8 جلسه 90 دقیقه‌ای به صورت حضوری استفاده و 60 روز پس از مرحله پس­آزمون مرحله پیگیری انجام شد. جهت تجزیه و تحلیل داده‌ها از آزمون کوواریانس چندمتغیره (مانکوا) استفاده گردید. یافته‌های پژوهش نشان داد که مشاوره گروهی مبتنی واقعیت‌درمانی بر تاب‌آوری تحصیلی و اشتیاق تحصیلی در دانش‌آموزان با آسیب بینایی تأثیر دارد. درنتیجه، می‌توان روش آموزشی واقعیت‌درمانی را به‌عنوان یکی از رویکردهای جدید مثبت‌نگر جهت ارتقاء عملکرد تحصیلی دانش‌آموزان دارای آسیب بینایی با اثرات نسبتاً پایدار، برای افزایش تاب‌آوری تحصیلی و اشتیاق تحصیلی به کار برد.