رویکرد رده‌شناختی به ساخت ملکی در گویش سُرخی

نویسندگان

1 استادیار زبان‌شناسی همگانی، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران.

2 دکتری زبان‌شناسی همگانی، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران.

doi
10.22099/jill.2022.43766.1314
چکیده

این پژوهش راهبردهای ملکی‌سازی در گویش سُرخی را بررسی می‌کند و بر مبنای دسته‌بندی انواع راهبردهای غالب صرفی- نحوی ملکی‌سازی مطرح‌شده در رویکرد رده‌شناختی کرافت (2003) ردۀ زبانی این گویش را آشکار می‌سازد. پژوهش پیش رو همچنین بر مبنای راهبرد غالب به کار گرفته‌شده برای ملکی‌سازی، آرایش سازه‌ها، روش پیونددهی میان دارنده (مالک) و داشته (مملوک)، اندازۀ آمیختگی این دو سازه و تمایز ملکیت انتقال‌پذیر و انتقال‌ناپذیر در این گویش را بررسی می‌کند. گویش سُرخی از گروه زبان‌های ایرانی غربی-جنوبی است که در منطقۀ کوهمرة سُرخی واقع در استان فارس بدان سخن می‌گویند. یافته‌های به دست آمده از بررسی داده‌ها نشان می‌دهد  که راهبرد غالب ملکی‌سازی در گویش سُرخی از دیدگاه رده‌شناختی بهره‌گیری از پیونده و وندافزایی است. این گویش در سطح جمله، از دو ساخت «داشتن» و «متعلق‌بودن» بهره می‌گیرد که به لحاظ آرایش سازه‌ها، شناخته یا ناشناخته‌بودن (معرفه و نکره) دارنده و داشته و انتقال‌پذیری و انتقال‌ناپذیری با هم متفاوت هستند.