الگو‌سازی تأثیر رهبری تحول‌آفرین بر خودکارآمدی معلمان با میانجی‌گری فرهنگ مدرسه

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری مدیریت آموزشی، دانشکدۀ علوم تربیتی و روان‌شناسی، دانشگاه محقق اردبیلی

2 استاد گروه علوم تربیتی، دانشکدۀ علوم تربیتی و روان‌شناسی، دانشگاه محقق اردبیلی

3 دانشیار گروه علوم تربیتی، دانشکدۀ علوم تربیتی و روان‌شناسی، دانشگاه محقق اردبیلی

4 دانش‌آموختۀ کارشناسی ارشد تحقیقات آموزشی، دانشکدۀ علوم تربیتی و روان‌شناسی، دانشگاه محقق اردبیلی

doi
10.22034/jei.2022.297909.2049
چکیده

این پژوهش با هدف الگو‌سازی تأثیر رهبری تحول‌آفرین با میانجی‌گری فرهنگ مدرسه بر خودکارآمدی معلمان دورۀ ابتدایی شهرستان تالش انجام شده است. روشِ پژوهش توصیفی – همبستگی با تأکید بر معادلات ساختاری بود. جامعۀ آماری پژوهش را مدیران و معلمان ابتدایی شهر تالش، به تعداد 78۵ نفر، تشکیل ‌دادند که بر مبنای جدولِ مورگان نمونه‌ای به حجم ۲۵۷ نفر به روش تصادفی طبقه‌ای انتخاب شدند. برای گردآوری داده‌ها از سه پرسش‌نامۀ استاندارد، رهبری تحول‌آفرین باس و آولیو (2000)، فرهنگ مدرسۀ گرونرت (2005) و خودکارآمدی معلمان اسچانن‌ ـ موران و وولفولک (2001) به ترتیب با ضریب آلفای کرونباخ 0/83، 0/88 و 0/87 استفاده شد. تجزیه‌وتحلیل داده‌های پژوهش با استفاده از روشِ الگوسازی معادلات ساختاری و نرم‌افزار اِس‌پی‌اِس‌اِس (SPSS) و لیزرل (LISREL) انجام شد. بر اساس یافته‌ها، الگوی علّی مفروض برازشِ مناسبی دارد و تعمیم‌پذیر به جامعۀ پژوهش است. اثر مستقیم رهبری تحول‌آفرین بر فرهنگ مدرسه (0/93) و بر خودکارآمدی معلمان (0/63) مثبت و معنادار است. همچنین اثر مستقیم فرهنگ مدرسه بر خودکارآمدی معلمان (0/43) مثبت و معنادار است. اثر غیرمستقیم رهبری تحول‌آفرین با میانجی‌گری فرهنگ مدرسه بر خودکارآمدی معلمان (0/40) مثبت و معنادار است. با توجه به یافته‌های آماری، فرهنگ مدرسه رابطۀ میان رهبری تحول‌آفرین با خودکارآمدی معلمان را به‌صورت معناداری میانجی‌گری می‌کند. لذا رهبران تحول‌آفرین باید با ایجاد فرهنگ سازنده و قوی در مدرسه زمینه را برای ارتقای سطح خودکارآمدی معلمان، برای عملکرد بهینه، فراهم کنند.