تحلیل محتوای کتاب زیست‌شناسی پایۀ دهم بر اساس ساحت‌های شش‌گانۀ سند تحول بنیادین آموزش‌وپرورش

نویسندگان

1 استادیار گروه زیست‌شناسی، دانشگاه فرهنگیان ، تهران

2 کارشناسی ارشد آموزش زیست‌شناسی، دانشگاه فرهنگیان تهران

doi
10.22034/jei.2022.295328.2020
چکیده

هدفِ اصلی از این پژوهش تحلیل محتوای کتاب زیست‌شناسی پایۀ دهم دورۀ متوسطه بر اساس ساحت‌های شش‌گانۀ سند تحول بنیادین آموزش‌وپرورش است. پژوهش حاضر ازجمله پژوهش‌های کاربردی است و ازنظرِ نحوۀ گردآوریِ داده‌ها پژوهش کیفی از نوع روش تحلیل محتوای جهت‌دار است. جامعۀ موردمطالعۀ تحقیق متن و تصاویر کتابِ درسی زیست‌شناسی پایۀ دهم، چاپ نخست  (1399) وزارت آموزش‌وپرورش، است. روش گردآوریِ داده‌ها کتابخانه‌ای و ابزار مورد استفاده فیش‌برداری و تهیۀ فهرست است. فیش‌های جمع‌آوری‌شدۀ مربوط به هریک از مقولات تلخیص و در قالب جداول ارائه شدند. سپس تعداد و فراوانی صفحات مربوط به ساحت‌ها تعیین و تفسیر شدند. مهم‌ترین یافته‌های تحقیق به شرح زیرند: میزان 1/5 درصد از محتوای کتاب زیست‌شناسی پایۀ دهم درزمینۀ ساحت اعتقادی و اخلاقی، 4/5 درصد درزمینۀ ساحت تربیت اجتماعی و سیاسی، 19/7 درصد درزمینۀ ساحت تربیت زیستی بدنی؛ 6/8 درصد درزمینۀ ساحت زیباشناسی و هنری؛ 9/8 درصد درزمینۀ ساحت تربیت اقتصادی و حرفه‌ای و 2۵ درصد درزمینۀ ساحت تربیت علمی و فناوری است. بر اساس نتایج به‌دست‌آمده، در این کتاب به هر شش ساحتِ تربیتی سند تحول بنیادین آموزش‌وپرورش توجه شده است. بیشترین میزان توجه محتوای کتاب زیست‌شناسی پایۀ دهم دورۀ متوسطه به ساحت علمی و فناوری و کمترین توجه به ساحت اعتقادی، عبادی و اخلاقی است.