فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

 این پژوهش با هدف اثربخشی برنامه آموزشی مبتنی بر خلاقیت با رویکرد درمانگرمحور و خانواده­محور بر تفکر انتقادی دانش­آموزان سرآمد انجام شد. طرح پژوهش نیمه­آزمایشی با پیش­آزمون- پس­آزمون- پیگیری در گروه آزمایش و گواه صورت گرفت. جامعه پژوهش را تمامی دانش­آموزان سرآمد دختر شهر تهران در دامنه سنی 6 تا 8 سال تشکیل دادند. با توجه به جامعه پژوهش با استفاده از نسخه نوین هوش­آزمای تهران- استانفورد- بینه (TSB) و از طریق روش نمونه­گیری هدفمند در دسترس، از بین دانش­آموزان دختر 6 تا 8 سال شهر تهران، 45 دانش­آموز دختر سرآمدی که هوشبهر بالای 120 داشتند، به­عنوان نمونه انتخاب و سپس به صورت تصادفی در سه گروه آزمایش 1 (15 نفر)، آزمایش 2 (15 نفر) و گواه (15 نفر) جایگزین شدند. پرسشنامه تفکر انتقادی (CTQ) ابزار مورد استفاده در این پژوهش بود. برنامه آموزشی مبتنی بر خلاقیت به مدت 12 جلسه بر روی گروه­های آزمایش انجام شد. سپس یک ماه بعد از پس­آزمون مرحله پیگیری صورت گرفت. داده­های آماری با استفاده از نرم­افزار SPSS-18 و مدل آماری اندازه­گیری مکرر تحلیل شد و یافته­ها نشان داد که برنامه آموزشی مبتنی بر خلاقیت با دو رویکرد درمانگرمحور و خانواده­محور بر تفکر انتقادی و مؤلفه­های آن که شامل خلاقیت، بالندگی و تعهد معنی­دار بوده است (01/0>P) و با توجه به شدت اثر مشخص گردید که رویکرد خانواده­محور اثربخشی بیشتری را نشان می­دهد. از این­رو، می­توان از این برنامه آموزشی در مدارس، مهدکودک­ها و مراکز آموزشی برای افزایش و یا بهبود تفکر انتقادی کودکان به خصوص کودکان سرآمد استفاده کرد؛ در صورتی که از رویکرد خانواده­محور استفاده شود اثربخشی آن بیشتر می­شود. همچنین، می­توان با برنامه­­ریزی­های دقیق و کاربردی علاوه بر آموزش والدین، به مربیان و معلمین نیز در این زمینه آموزش داده شود تا بتوانند در زمینه افزایش یا بهبود تفکر انتقادی کودکان مفید واقع شوند.