فلسفه‌درمانی تحجرزدگی؛ روشی بنیادین در نگاه‌داشت سرمایه اجتماعی

نویسندگان

1 استادیار، دانشکدة علوم و تحقیقات اسلامی، دانشگاه بین‌المللی امام خمینی‏(ره)، قزوین، ایران

doi
10.22059/jscm.2022.336614.2249
چکیده

محور بنیادین سرمایة اجتماعی شبکه‏های ارتباطی و آگاه‏مندی از مناسبات اجتماعی است. بر این اساس، شیوة مواجهه و انگاره‏های افراد در چگونگی روابط و کیفیت آگاهی بر کاهش یا فزونش سرمایة اجتماعی تأثیر خواهد گذاشت. آسیب‏شناسی معرفتی‌ـ رفتاری این ساحت نشان می‏دهد رویکرد تحجرزدگی در تخریب شبکه‏های ارتباطی نقش عمده‏ای دارد. هدف از این پژوهش نشان دادن وجوه تحجرزدگی و اثربخشی آن در کاستن از میزان سرمایة اجتماعی و ارائة راهکاری بنیادین در فروکاست این معضل بود. در این پژوهش، با روش توصیفی‌ـ اکتشافی، جزمیت در دو حوزة معرفتی و رفتاری تحلیل و کیفیت تأثیر آن بر سرمایة اجتماعی بررسی شد. روش تحلیلی، با تأکید بر تحلیل مضمون، از روش‏های کارآمد در حوزة مطالعات نظری‌ـ فلسفی به شمار می‏رود. عمدة بهره‏وری روش تحلیلی، در مطالعات نظری، استنتاج مفاهیم و ایده‏پردازی در طراحی نظریه‏هاست. در این جستار، راهکار بنیادین مواجهه با این آفت اندیشگی فلسفه‏درمانی معرفی شده است. فلسفه‏درمانی یا مشاورة فلسفی، با ایجاد فضای دیالکتیکی فهم، بنیانی می‏نهد که در آن آگاهی اجتماعی توسعه می‏یابد و روابط اجتماعی ارتقا پیدا می‏کند. بر این اساس، فلسفه‏درمانی با درمان ریشه‏های آسیب‏زای سرمایة اجتماعی در دو حوزة شناخت و رفتار و نیز توسعة خردورزی زمینة مطالعات جدیدی را در جهت تعمیق و تقویت هم‏گرایانة مؤلفه‏های سرمایة اجتماعی مطرح می‏سازد.