فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

بی‌انضباطی دانش‌آموزان در کلاس‌های درس و محیط مدرسه همواره برهم‌زنندۀ فرایند آموزشی بوده و از مشکلات رفتاری شایع در دوران نوجوانی است. هدف از پژوهشِ حاضر بررسی اثربخشی بستۀ آموزشی مدیریت رفتار مبتنی بر نظریۀ انتخاب در کاهش بی‌انضباطی دانش‌آموزان در مدرسه بود. این پژوهش از نوع تک‌آزمودنی است و با خط پایۀ چندگانه هم‌زمان و با پیگیری دوماهه انجام شد. جامعۀ آماری پژوهش شامل کلیۀ دانش‌آموزان پسر پایۀ نهم (اول متوسطه) مدارس شهر جوانرود، در سال تحصیلی 1399ـ۱۴۰۰، بود. از میان آن‌ها 3 دانش‌آموزی که ملاک‌های ورود داشتند ازطریق مقیاس رفتارهای اضطراب‌آور دانش‌آموزان در کلاس درس و به شیوۀ نمونه‌گیری هدفمند انتخاب شدند. هریک از گروه‌ها شامل دانش‌آموزان و والدینشان می‌شد و هرکدام به‌صورت جداگانه در 12جلسه آموزش‌های بسته دریافت کردند. این بسته‌های آموزشی را پژوهشگران از پیش طراحی و اعتباریابی کرده بودند. داده‌ها به روش‌های ترسیم دیداری، شاخص تغییر پایا (RCI)، فرمول درصد بهبودی و اندازۀ اثر d کوهن تحلیل شدند. بر اساس یافته‌ها، اجرای بستۀ آموزشی مدیریت رفتار مبتنی بر نظریۀ انتخاب در کاهش بی‌انضباطی دانش‌آموزان در مدرسه ازنظر آماری (0.5<P) و بالینی تأثیر معنی‌داری دارد. بنابراین توصیه می‌شود از آموزش‌های این بسته، که برگرفته از مبانی آموزشی‌ ـ ‌درمانی نظریۀ انتخاب است، ازطریق مراکز مشاوره و به‌ویژه هسته‌های مشاورۀ آموزش‌وپرورش به‌صورت فردی و گروهی استفاده شود.