نقش واسطه‌ای خودتنظیمی هیجانی در رابطه حمایت اجتماعی ادراک‌شده و خودکارآمدی والدگری والدین دارای فرزند مبتلا به فنیل‌کتونوری

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری روانشناسی، دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران.

2 استاد، گروه روانشناسی، دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران.

3 استادیار گروه مشاوره، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه حضرت معصومه، قم، ایران.

doi
10.22034/ceciranj.2023.377500.1725
چکیده

هدف پژوهش حاضر بررسی رابطه بین حمایت اجتماعی ادراک­شده و خودکارآمدی والدگری از طریق نقش واسطه­ای خودتنظیمی هیجانی در والدین دارای فرزند مبتلا به فنیل­کتونوری بود. جامعه آماری شامل 195 والد (130 مادر و 65 پدر)، مراجعه­کننده به مرکز حمایت از بیماران متابولیک استان زنجان در سال 1400 بود. تعداد 157 نفر (113 مادر و 44 پدر) از والدین به روش نمونه­گیری در‎دسترس انتخاب شدند. ابزار مقیاس حمایت اجتماعی ادراک­شده (MSPSS)؛ پرسشنامه راهبردهای خودتنظیمی هیجانی (ESRSQ) و پرسشنامه خودکارآمدی والدگری (PSAM) استفاده شد. تحلیل داده­ها از طریق مدل­سازی معادلات ساختاری با حداقل مربعات جزئی و با استفاده از نرم افزار  Smart PLS- 3.3انجام شد. با توجه به نتایج بوت استرپ، اثرات مستقیم حمایت ادراک­شده از دوستان بر خودتنظیمی هیجانی (011/0= P، 24/0=β)  و خودتنظیمی هیجانی بر خودکارآمدی والدگری (001/0= P، 35/0=β) معنی­دار و مثبت بود. اثرات غیرمستقیم حمایت ادراک­شده از دوستان (019/0= P، 083/0=β)، از طریق خودتنظیمی هیجانی بر خودکارآمدی والدگری معنی­دار و مثبت بود. این یافته‌ها شواهد جدیدی را ارائه می‌کنند که نشان می‌دهد راهبردهای خودتنظیمی هیجانی ممکن است هدفی برای مداخلات روان‌شناختی باشد که برای افزایش خودکارآمدی والدین دارای فرزند مبتلا به فنیل­کتونوری تلاش می‌کنند. همچنین، پیامدهایی برای اقدامات مراقبت‌های بهداشتی و مداخلات حمایتی-درمانی بیماران فنیل­کتونوری  دارد؛ زیرا بر اهمیت کمک به والدین برای مواجه با مشکلات ناشی از این بیماری در خانواده‌ها تأکید می‌کند.