طراحی چارچوب شایستگی‌های حرفه‌ای معلمان کارآفرین

نویسندگان

1 استادیار دانشکده علوم تربیتی و روان‌شناسی دانشگاه شیراز، شیراز، ایران

2 استادیار گروه علوم تربیتی، دانشگاه فرهنگیان، ایران

3 دانشجوی کارشناسی ارشد برنامه‌ریزی درسی دانشگاه فرهنگیان فارس

doi
10.22034/jei.2021.284117.1901
چکیده

هدفِ این پژوهش، با درک اهمیت تأثیر معلمان در ایجاد تغییر و تحول در عرصۀ آموزش، به‌خصوص در ابعاد عملی و مهارتی، طراحیِ چارچوب شایستگی‌های حرفه‌ای معلمان کارآفرین بود. رویکردِ پژوهش کیفی و روش به کار گرفته‌شده مطالعۀ موردی است. مشارکت‌کنندگان بالقوۀ پژوهش ‌شامل کارآفرینان موفق در عرصۀ آموزش، به‌ویژه‌ معلمانی که در این زمینه تجربه و تخصص لازم را داشتند، و متخصصان برنامۀ درسی بودند. انتخاب مشارکت‌کنندگان با استفاده از رویکرد هدفمند و با روش نمونه‌گیری گلوله‌برفی و با استفاده از معیار اشباعِ نظریِ داده‌ها برای تعیین تعداد مشارکت‌کنندگان انجام شد. برای استخراج چارچوب شایستگی‌های حرفه‌ای معلمان کارآفرین از مصاحبۀ نیمه‌ساختاریافته و بررسی منابع و متون مرتبط استفاده شد. همچنین با استفاده از روش تحلیل مضمون، مضامین پایه، سازمان‌دهنده و فراگیر حاصل شدند. برای اعتباریابی داده‌ها از روش‌های قابل‌قبول‌بودن و قابل‌اعتمادبودن استفاده شد. چارچوب اولیه، شامل 57 مضمون پایه و چهار مضمون سازمان‌دهنده (شایستگی‌های شخصیتی، شایستگی‌های تدریس، شایستگی‌های اجتماعی و شایستگی‌های حرفه‌ای)، حول مضمون فراگیر شایستگی‌های حرفه‌ای معلمان کارآفرین سازماندهی شد. گفتنی است مضامین استخراج‌شده به هم مرتبط و درهم‌تنیده‌اند، یعنی معلمان اگر بخواهند در چارچوب شایستگی‌های حرفه‌ای معلمان کارآفرین قرار گیرند، بایستی این شایستگی‌ها را در کنار هم داشته باشند و آن‌ها را باهم رشد و توسعه دهند و نظام آموزشی باید شرایط و زمینه‌های مناسب با این چارچوب سازماندهی‌شده را فراهم سازد.