بازشناسی عوامل مؤثر در فضای بازنمایی کودکان با تکیه بر نقاشی‌های آن‌ها (مطالعۀ موردی: فضاهای آموزشی)

نویسندگان

1 استاد دانشکدۀ معماری، پردیس هنرهای زیبا، دانشگاه تهران، تهران، ایران

2 استادیار، گروه معماری، واحد تهران جنوب، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران

3 دانشیار، گروه جامعه‌شناسی، دانشگاه تهران، تهران، ایران

4 دانشجوی دکتری، گروه معماری، واحد تهران جنوب، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران

doi
10.22034/jei.2021.261015.1742
چکیده

هدف از این تحقیق شناسایی عوامل کالبدی و غیرکالبدی مؤثر در تجربۀ مطلوب دانش‌آموزانِ مقطع ابتدایی از فضاهای آموزشی شهر اصفهان است که ازنظر موضوعِ پژوهشی و ماهیت تجارب زیستۀ کودکان از حضور در فضاهای آموزشی نوآورانه است. روش‌شناسی مقالۀ حاضر مبتنی بر راهبرد آمیخته است که تصاویر ذهنی و تجارب زیستۀ دانش‌آموزان با استفاده از روش‌ طراحی-ترسیمی و نقاشی‌های آن‌ها به‌دست آمده است. با توجه به وجود یکپارچگی فاعل شناسایی و موضوع شناسایی در این روش، می‌توان آن را شیوه‌ای مناسب برای بازنمایی و فهم تجربۀ زیستۀ کودکان دانست. درمجموع، تعداد 192 نقاشی با روش کدگذاریِ باز طبقه‌بندی و به روش تحلیل عاملی اکتشافی با نرم‌افزار اس‌پی‌اِس‌اس تحلیل شدند. نتایج تحقیق حاکی‌از آن‌ است که پنج عامل اصلی در تجربۀ زیسته و تصویر ذهنی دانش‌آموزان از فضای آموزشی مؤثر است که به ترتیب اولویت بدین قرارند: 1. تأکید بر خوانایی بنا؛ 2. اشاره به انواع فعالیت‌های متنوع؛ 3. تأکید بر سیمای کلی بنا؛ 4. توجه به عوامل طبیعی و فضای باز؛ و 5. توجه به جزئیات محرک‌های محیطی-حسی‌‌‌‌.

کلیدواژه‌ها