شناسایی ویژگی‌های معلم اثربخش در آموزش مجازی دوران کرونا - رویکرد فراترکیب

نویسندگان

1 دکتری برنامه‌ریزی درسی، دانشکده علوم تربیتی و روان‌شناسی،‌ دانشگاه شیراز

2 دانشیار گروه فلسفه تعلیم و تربیت، دانشکده علوم تربیتی و روان‌شناسی، دانشگاه شیراز

3 استادیار گروه مدیریت و برنامه‌ریزی آموزشی، دانشکده علوم تربیتی و روان‌شناسی، دانشگاه شیراز

4 دانشجوی دوره دکتری مدیریت آموزشی، دانشکده علوم تربیتی و روان‌شناسی، دانشگاه شیراز

doi
10.22034/jei.2021.279117.1863
چکیده

هدف از این پژوهش شناسایی ویژگی‌های معلم اثربخش در آموزش مجازی دوران کروناست. طرح این پژوهش سنتزپژوهیِ کیفی از نوع فراترکیب تبدیلی است و با استفاده از روش شش مرحله‌ای سَندِلوسکی و باروسو انجام شده است. طی مراحل، ضمن انتخاب گروه فراترکیب، سؤال پژوهش و معیارهای شمول مقالات مشخص شدند و در جست‌وجوی نظام‌مند منابع در پایگاه‌های اطلاعاتی لاتین، با توجه به معیار خروج، 45 مقالۀ اصیل انتخاب شدند. سپس ضمن استخراج مضامینِ پایه تعداد 54 مضمونِ پایه تثبیت شد که به 8 مضمون سازمان‌دهندۀ سطح اول و سپس به 3 دسته مضامین سازمان‌دهندۀ سطح دوم شامل حضور شناختی (توسعۀ مفاهیم خود در دانش‌آموز، درگیری شناختی دانش‌آموزان، پشتیبانی فعالیت‌های دانش‌آموز)، حضور اجتماعی (توانایی ایجاد فعالیت‌های گروهی، توانایی مدیریت فعالیت‌های گروهی حین تدریس) و حضور تدریس (مهارت در ساماندهی دانش تدریس خود، شناخت مفاهیم نظری تدریس در محیط‌های الکترونیکی، طراحی و اجرای تدریس الکترونیکی) تبدیل شدند. درنهایت، تمامی مضامین مذکور در قالب مضمون فراگیر ویژگی‌های معلم اثربخش در آموزشِ مجازی ارائه شدند. همچنین با استفاده از روش‌های اعتبارپذیری و انتقال‌پذیری، اعتباریابی یافته‌ها انجام شد. ماهیت تأثیر تسهیلگری معلم در آموزش‌های مجازی دوران کرونا و توجه متولیان امر آموزش به تغییرات امر تعلیم‌وتربیت و گرایش به‌سمت آموزش الکترونیکی‌ آنان را به بازنگری روال‌های آموزشی معطوف و ترغیب می‌کند.