اثربخشی بازی‌های رایانه‌ای شناختی بر تصمیم‌گیری پرخطر کودکان با اختلال رفتاری برونی‌سازی شده

نویسندگان

1 استادیار گروه روان‌شناسی و آموزش کودکان استثنایی، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران.

2 کارشناس ارشد روانشناسی و آموزش کودکان استثنایی، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد علوم و تحقیقات، تهران، ایران.

3 استاد دانشکده مهندسی برق و کامپیوتر، دانشکدگان فنی، دانشگاه تهران، تهران، ایران.

4 دانشیار دانشکده مهندسی برق و کامپیوتر، گروه فناوری اطلاعات، دانشکدگان فنی، دانشگاه تهران، تهران، ایران.

doi
10.22034/ceciranj.2022.271229.1526
چکیده

هدف از پژوهش حاضر، شناسایی اثربخشی بازی‌های رایانه‌ای شناختی بر تصمیم‌گیری پرخطر کودکان با اختلال رفتاری برونی‌سازی شده بود. روش پژوهش، شبه­‌آزمایشی با طرح پیش‌آزمون- پس‌آزمون با گروه کنترل در نظر گرفته شد. جامعه آماری پژوهش حاضر شامل کلیه دانش‌آموزان پسر 8 تا 11 ساله با اختلال رفتاری برونی‌سازی‌شده شهر تهران در سال تحصیلی 1400-1399 بود که تعداد 20 نفر از آن­ها با استفاده از نمونه‌گیری در دسترس، انتخاب و به صورت تصادفی به دو گروه آزمایش و کنترل تقسیم شدند. این دانش‌آموزان ابتدا توسط چک‌لیست رفتاری کودکان (CBCL) سنجش شده و آن­هایی که اختلال رفتاری برونی‌سازی‌شده داشتند، غربال و در پژوهش شرکت داده شدند. همچنین، متغیر تصمیم‌گیری پرخطر توسط آزمون خطرپذیری بادکنکی بارت (لجوئز، 2002) (BART) سنجش شد. افراد گروه آزمایش، به مدت 24 جلسه، بازی‌های شناختی رایانه‌ای انجام دادند و گروه کنترل، مداخله‌ای را دریافت نکردند و تا اتمام این مطالعه، در لیست انتظار قرار گرفتند. داده‌ها با استفاده از روش آماری تحلیل کوواریانس مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفتند. یافته‌های پژوهش نشان داد تفاوت معناداری بین نمرات پیش‌آزمون و پس‌آزمون شرکت‌کنندگان در تصمیم‌گیری پرخطر وجود داشت (P≤0.01) به­طوریکه بر حداکثر خطرپذیری به میزان 30/0 و بر حداقل خطرپذیری به میزان 49/0 اثر گذاشت. در واقع نمرات پس‌آزمون تصمیم‌گیری پرخطر پس از مداخله بازی‌های رایانه‌ای شناختی، کاهش محسوسی داشتند. یافته‌های این پژوهش نشان داد که بازی‌های شناختی مورد نظر می‌توانند در کاهش میزان تصمیم‌گیری پرخطر کودکان با اختلال برونی‌سازی شده به کار گرفته شوند. در نتیجه می‌توان عنوان نمود که استفاده از بازی‌های شناختی می‌توانند در کنار مداخلات دیگر برای کودکان دارای اختلال رفتاری برونی‌سازی شده، مؤثر و مفید باشند.