بررسی تطبیقی جبران غرامت تملک املاک اشخاص خصوصی از سوی نهادهای عمومی در حقوق انگلستان و ایران با تأکید بر رویة قضایی

نویسندگان

1 دانشیار، گروه حقوق خصوصی، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران

2 استادیار، گروه حقوق خصوصی، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران

3 دانشجوی دکتری، گروه حقوق خصوصی، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران

doi
10.22059/jolt.2020.296409.1006817
چکیده

از مباحث چالش‌برانگیز در تملک املاک اشخاص شناسایی حق غرامت کامل و برابر با هدف توازن بین سلب مالکیت و غرامت است. در این مقاله با شیوة تحلیلی‌ـ تطبیقی در حقوق ایران و انگلستان به این پرسش پاسخ داده می‌شود که آیا در این دو نظام پرداخت غرامت کامل و برابر مورد شناسایی قرار گرفته‏ است؟ با چه معیاری می‏توان توازن بین غرامت و سلب مالکیت را حفظ کرد؟ در حقوق انگلستان، با پذیرش حق دریافت غرامت کامل و برابر، تعیین آن بر اساس قیمت بازار باز است و وقوع اجباری تملک، استفادة غیرقانونی و غیراخلاقی مالک، و افزایش قیمت ناشی از اهداف قانونی طرح مؤثر نیست. علاوه بر این اگر ملکی دارای قیمت بازاری نباشد، جایگزین معادل مقرر شده ‏است. در حقوق ایران، قیمت عادله معیار مناسبی برای غرامت برابر است. اما قواعد تعیین آن به طور دقیق مشخص نشده و علاوه بر این در قوانین مختلف معیار‏های متفاوت دیگری مقرر شده ‏است که با حق غرامت برابر و کامل منافات دارد. به عنوان نتیجه، پذیرش اصل غرامت کامل و برابر، عدم تأثیر طرح و اهداف قانونی مقام تملک‏کننده، و اقدامات مالک پس از تحقق تملک در غرامت و تعیین زمان دقیق تقویم برای اصلاح قوانین تملک پیشنهاد شده‏‏است.