فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

این پژوهش با هدف بررسی و مقایسۀ تأثیر آموزش راهبردهای تبادلی، ارائۀ بازخورد مؤثر و تأثیر به‌کارگیری ترکیبی این دو شیوه در بهبود و ارتقای عملکرد درک‌مطلب دانش‌آموزان پایۀ پنجم است که در قالب طرح آمیختۀ پیچیده با دو عامل بین‌آزمودنی «نوع آموزش و جنسیت» و یک عامل درون‌آزمودنی «آزمون» انجام شده است. جامعۀ پژوهش دربردارندۀ دانش‌آموزان دختر و پسر پایۀ پنجم شهر اراک بوده‌ است که با نمونه‌گیری خوشه‌ای چندمرحله‌ایْ هشت مدرسه و از هر مدرسه یک کلاس (درمجموع چهار کلاس دختران و چهار کلاس پسران) برای نمونه انتخاب شدند. عملکرد درک‌مطلب با استفاده از سؤال‌های قابل انتشار مطالعۀ پرلز 2016 اندازه‌گیری شد. روایی ابزار با نظر متخصصان تأیید شد و ضریب پایایی، با محاسبۀ آلفای کرونباخ، 83/0 به‌دست ‌آمد. پس از اجرای پیش‌آزمون، در دوازده جلسه، به معلمان کلاس‌های مشارکت‌کننده آموزش‌های لازم داده شد. آن‌ها به مدت ده هفته، بر اساس دستورالعمل هر شیوه، به آموزش دانش‌آموزان پرداختند و گروه کنترل به شیوۀ رایج مدارس آموزش دید. سپس همۀ دانش‌آموزان در پس‌آزمون و شش هفته بعد در آزمون پیگیری شرکت کردند. داده‌ها با روش تحلیل واریانس دوعاملی با اندازه‌گیری مکرر تحلیل شد. نتایج نشان داد که هر سه شیوۀ آموزشی به‌‌کارگرفته‌شده تأثیر معناداری در بهبود عملکرد درک‌مطلب دانش‌آموزان داشته است (0001/0>P). با توجه به معناداری اثر متقابل میان شیوه‌های آموزش و جنسیت (05/0>P)، جنسیت دانش‌آموزان در عملکرد درک‌مطلب آن‌ها تأثیر نداشته (179/0=P)، اما شیوۀ آموزش ترکیبی تأثیری شگرف در عملکرد دختران داشته است. نتایج آزمون پیگیری نشان داد که تداوم اثربخشی شیوه‌های به‌کار‌گرفته‌شده پذیرفتنی بوده است و تفاوت معناداری میان نمرات پس‌آزمون و پیگیری وجود نداشت.