فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

پژوهش حاضر مبتنی بر رویکرد هارت (2010)  است که در آن ابزارهای زبان‌شناسی شناختی با تحلیل گفتمان نقادانه تلفیق شده است. بر این اساس، مجاز مفهومی (ردن و کوچش، 1999) در کنار مفهوم خصومت‌سازی (لاکلا و موف، 2001) قرار می‌گیرد تا به این پرسش پاسخ داده شود که زبان‌شناسی شناختی چگونه می‌تواند به خدمت تحلیل گفتمان نقادانه درآید و تحلیلی خرد به کلان ارائه دهد. بدین منظور، پیکره‌ای متشکل از سخنرانی‌های سه رئیس جمهور ایران (سیدمحمد خاتمی، محمود احمدی‌نژاد و حسن روحانی) در مجمع عمومی سازمان ملل متحد از سال 1377 تا 1398 با تمرکز بر مناقشة فلسطین-اسرائیل واکاوی شد تا با استفاده از یک تحلیل سه‌سطحی ماهیت گفتمان هر یک از رؤسای جمهور ایران در قبال این مناقشه آشکار گردد. در این راستا، سطح خرد تحلیل روابط مجازآفرین را در بر می‌گیرد. در سطح میانه، تفسیری گفتمان‌مدار از این روابط به‌دست داده می‌شود، و در سطح کلان به تبیین نقادانه- شناختی مفاهیم خصومت‌سازانة میان گفتمان‌های رقیب پرداخته می‌شود. یافته‌های این پژوهش کارآمدی چنین تلفیقی  را اثبات می‌کند و نشان می‌دهد که هر سه گفتمان‌ مجاز را به‌کار می‌گیرند تا ابعاد خاصی از هویت برون‌گروه مشترک‌شان (اسرائیل) را در پیش‌زمینه قرار دهند و به این ترتیب به برجسته‌سازی ویژگی‌های منفی این دگر مشترک بپردازند. به بیان دیگر، در هر سه گفتمان از روابط مجازآفرین استفاده می‌شود تا رفتارهای این دگر مشترک به مثابۀ کلیشه‌های هویتی ثابت این موجودیت به تصویر کشیده شوند.