اثربخشی برنامۀ آموزش حل مسئله خانواده‌محور بر تعاملات ارتباطی دانش‌آموزان آهسته-گام با نشانگان

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری تخصصی، گروه روان‌شناسی و آموزش کودکان استثنایی، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران.

2 استاد ممتاز گروه روان‌شناسی و آموزش کودکان استثنایی، دانشگاه تهران، تهران، ایران.

3 دانشیار گروه روان‌شناسی و آموزش کودکان استثنایی دانشگاه تهران، تهران، ایران.

4 استادیار گروه روان‌شناسی و آموزش کودکان استثنایی، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران.

5 دانشیار، گروه روان‌شناسی، واحد کرمانشاه، دانشگاه آزاد اسلامی، کرمانشاه، ایران

doi
10.22034/ceciranj.2022.342037.1660
چکیده

 پژوهش حاضر با هدف بررسی تأثیر مداخلۀ حل مسئله خانواده­محور بر تعاملات ارتباطی دانش ­آموزان آهسته­ گام با نشانگان داون انجام شد. این پژوهش شبه­ آزمایشی از نوع پیش‌آزمون- پس‌آزمون- پیگیری با گروه گواه بود. جامعۀ آماری شامل 67 نفر دانش ­آموزان دختر و پسر آهسته­ گام با نشانگان داون شهر کرمانشاه در سال تحصیلی 1401ـ1400 بودند که 30 دانش ­آموزان آهسته ­گام با نشانگان داون (15 دختر و 15 پسر) با استفاده از روش نمونه‌گیری هدفمند انتخاب و با انتساب تصادفی در دو گروه آزمایشی (15 نفر) و گواه (15 نفر) جایگزین شدند. گروه آزمایش 15 جلسه یک ساعته در کارگاه من می توانم مسئله­ام را حل کنم (ICPS) شرکت کردند و گروه گواه هیچ آموزشی دریافت نکردند. برای جمع ­آوری اطلاعات از مقیاس مهارت­های اجتماعی ماتسون (MESSY) (1983) استفاده گردید. تحلیل داده­ ها توسط نسخه 24 نرم­افزار SPSS و با استفاده از روش اندازه ­گیری مکرر انجام گردید. نتایج نشان داد، در گروه آزمایش، بین نمرات پیش‌آزمون- پس‌آزمون در زیرمقیاس‌های مهارت­های اجتماعی، رفتار غیراجتماعی، پرخاشگری و رفتار تکانشی و رابطه با همسالان تفاوت معناداری وجود داشت (001/0=P) و بین نمرات پس ­آزمون- پیگیری تفاوت معناداری مشاهده نگردید که نشان ­دهنده پایداری تأثیر است. در مؤلفه اطمینان زیاد به خود و برتری ­طلبی علیرغم افزایش نمره میانگین تفاوت معناداری در مراحل مشاهده نگردید. با توجه به تأثیر مداخله حل مسئله خانواده­ محور، کاربست این برنامه آموزشی در محیط خانه و مدرسه برای والدین، مربیان و دانش­آموزان آهسته ­گام با نشانگان داون از اهمیت فراوانی برخوردار است.