تأثیر آموزههای آوایی- واجی بر مهارتهای خواندن و آگاهی واجشناختی دانشآموزان کاربر سمعک
نویسندگان
1 دانشکده ادبیات و علوم انسانی دانشگاه بیرجند، بیرجند، ایران
2 دانشکده ادبیات و علوم انسانی دانشگاه بیرجند، بیرجند، ایران
doi
10.22099/jill.2025.53322.1427چکیده
آگاهی واجی بر رشد مهارت خواندن مؤثر است ولی کودکان کمشنوا از دسترسی به اطلاعات شنیداری که امکان توسعه آگاهی واجی را فراهم میکند، محروم هستند. پژوهشها نشان میدهند که با وجود اقدامات تشخیص و توانبخشی زودهنگام کمشنوایی، این گروه با ورود به دبستان، عملکرد ضعیفتری نسبت به همسالان شنوای خود در بعضی از جنبههای یادگیری و درک خواندن دارند. پژوهش حاضر در پی بررسی تأثیر آموزههای آوایی- واجی بر مهارتهای خواندن و آگاهی واجشناختی این گروه از کودکان میباشد و از نوع پژوهش تکآزمودنی A-B با دوره پیگیری یکماهه است. برنامه آموزشیِ آوایی- واجی حاوی آموزههای زنجیری و زبرزنجیری گفتار در 13جلسه تدوین شد و برای 4 آزمودنی شرکتکننده در این پژوهش، به صورت انفرادی اجرا گردید. آزمون خواندن نما و آزمون آگاهی واجشناختی ابزارهای اندازهگیری این پژوهش بودند. تعیین اثربخشی از طریق توصیفی و محاسبه درصد بهبودی در هر یک از آزمودنیها بود. نمرات آزمون نما و آزمون آگاهی واجشناختی همه آزمودنیها نسبت به خط پایه، سیر صعودی داشته است. بهبود هر چهار آزمودنی در آزمونهای یادشده، با توجه به درصد کلی بهبودی (در بازهی ۲۵ تا ۴۹ درصد)، موفقیتآمیز ارزیابی شده است. همچنین در مرحلۀ پیگیری نیز ثبات مداخله حفظ شده بود. بر اساس نتایج این پژوهش، آموزش همزمان ویژگیهای زنجیری و زبرزنجیری گفتار تأثیر مثبتی بر مهارتهای خواندن و آگاهی واجشناختی کودکان کمشنوا دارد. لذا ضرورت توجه به نتایج این نوع پژوهشها در تدوین برنامه جامع برای آموزش ناشنوایان کارآمد میباشد.