اثربخشی آموزش گروهی مبتنی بر پذیرش و تعهد بر خودپنداره و تعامل مادر- فرزند در مادران کودکان با اختلالهای طیف اتیسم
نویسندگان
1 کارشناس ارشد روانشناسی کودکان استثنایی، دانشکده روانشناسی و علوم تربیتی، دانشگاه علامه طباطبایی، تهران، ایران.
2 استاد روانشناسی کودکان استثنایی، دانشکده روانشناسی و علوم تربیتی، دانشگاه علامه طباطبایی، تهران، ایران.
3 استاد روانشناسی کودکان استثنایی، دانشکده روانشناسی و علوم تربیتی، دانشگاه علامه طباطبایی، تهران، ایران.
doi
10.22034/ceciranj.2022.306027.1597چکیده
هدف از پژوهش حاضر تعیین اثربخشی آموزش گروهی مبتنی بر پذیرش و تعهد بر خودپنداره و تعامل مادر- فرزند در مادران کودکان با اختلالهای طیف اتیسم بود. روش پژوهش از نوع نیمهآزمایشی دارای طرح پیشآزمون- پسآزمون با گروه کنترل بود. جامعه آماری شامل 50 نفر از مادران کودکان با اختلالهای طیف اتیسم که فرزندشان در مراکز مخصوص به اتیسم در شهر تهران در سال 98 در حال دریافت آموزش و توانبخشی بودند، تشکیل دادند. تعداد 10 نفر از مادران با روش نمونهگیری هدفمند، بهعنوان نمونه انتخاب شدند. مادران به صورت تصادفی در دو گروه آزمایش (5 نفر) و کنترل (5 نفر) قرار گرفتند. ابزار سنجش، مقیاس خودپنداره راجرز (RSCE) و مقیاس تعامل مادر- کودک رابرت. ام. راس (MCRE) بود. گروه آزمایش به مدت 8 جلسه 90 دقیقهای با رعایت 15 دقیقه زمان استراحت برنامه مداخلهای اثربخشی آموزش گروهی مبتنی بر پذیرش و تعهد را دریافت کردند؛ در حالیکه گروه کنترل هیچ مداخلهای دریافت نکرد. تجزیه و تحلیل دادهها توسط نرم افزار SPSS-24 و با استفاده از روشهای آمار توصیفی و تحلیل کواریانس انجام شد. نتایج نشان داد که برنامه مداخلهای آموزش گروهی مبتنی بر پذیرش و تعهد بر خودپنداره و تعامل مادر- فرزند در مادران کودکان با اختلالهای طیف اتیسم با اندازه اثر 341/0 برای خودپنداره و با اندازههای اثر 411/0، 445/0، 397/0 و 364/0، به ترتیب برای خردهمقیاسهای پذیرش فرزند، بیشحمایتگری، سهلگیری و طرد فرزند در تعامل مادر- فرزند تأثیر معنادار داشت (01/0P<). یافتههای پژوهش حاضر بیانگر این بودند که این برنامه درمانی با آموزش اصول مناسب میتواند بهعنوان یک روش درمانی مناسب در بهبود خودپنداره و تعامل مادر- فرزند در مادران کودکان با اختلالهای طیف اتیسم مورد استفاده قرار گیرد.