تأثیر عامل کنترل از دیدگاه شونفلد در کاهش خطاهای دانش‌آموزان بر اساس الگوی تحلیل خطای نیومن در مبحث نسبت‌های مثلثاتی

نویسندگان

1 استادیار گروه آموزش ریاضی، دانشگاه فرهنگیان، استان تهران

2 دبیر ریاضی آموزش‌وپرورش شهرستان فریدن

doi
10.22034/jei.2021.191733.1104
چکیده

هدف این پژوهش بررسی تأثیر عامل کنترل، از دیدگاه شونفلد، در میزان کاهش خطای دانش‌آموزان سال دهم رشتۀ تجربی در حل مسائل مربوط به مبحث نسبت‌های مثلثاتی بر اساس الگوی تحلیل خطای نیومن، در شهرستان فریدن اصفهان، است. کنترل ازنظر شونفلد به معنای نحوۀ انتخاب و به‌کارگیری منابع و راهبرد‌های مناسبی است که به حل مسئله کمک می‌کند. الگوی تحلیل خطای نیومن شامل پنج مرحلۀ سلسله‌مراتبی شامل خواندن، درک‌کردن، تبدیل، مهارت‌های پردازشی، و نوشتاری است. طبق این الگو، لازم است فرد این مراحل را در حل مسئلۀ ریاضی طی کند و خطا در هریک از این مراحلْ مانعِ رسیدن او به پاسخ مناسب می‌شود. این پژوهش ازنظرِ هدف، کاربردی و ازنظرِ روش اجرا، شبه‌تجربی بود. جامعۀ آماری این پژوهش شامل همۀ دانش‌آموزان پسر سال دهم تجربی در شهرستان فریدن، در سال تحصیلی 9۶-9۷، است که تعداد آن‌ها 60 نفر بود. برای تعیین نمونه، در این پژوهش، 48 نفر به روش نمونه‌گیریِ در دسترس به‌عنوان نمونه انتخاب شدند. ابزار گردآوری داده‌ها اجرای دو آزمون در دو مرحلۀ پیش‌آزمون و پس‌آزمون بود که روایی سؤال‌های آن‌ها با نظر ۱۱ نفر از دبیران باتجربۀ ریاضی تعیین شد. یافته‌های این پژوهش بر اساس آزمون یو مان–ویتنی تجزیه‌وتحلیل شد و نشان داد که تقویت مهارت کنترل از دیدگاه شونفلد در میان دانش‌آموزان باعث کاهش معناداری در خطای مراحل خواندن، درک‌کردن و تبدیل می‌شود؛ اما کاهش معناداری در خطای مراحل پردازش و نوشتاری مشاهده نشد. بیشترین تعداد خطا در پیش‌آزمون مربوط به مراحل درک و تبدیل، و در پس‌آزمون مربوط به مراحل تبدیل و پردازش بود. همچنین این پژوهش نشان داد که اکثر دانش‌آموزان تسلط کافی را در انجام‌دادن محاسبات ریاضی ندارند.