بررسی فرایند تکرار در گویش تالشی جنوبی (شاندرمنی) بر مبنای نظریه بهینگی
نویسندگان
1 گروه زبان شناسی ،واحد اردبیل ،دانشگاه آزاد اسلامی ، اردبیل، ایران.
2 گروه زبان شناسی ،واحد اردبیل ،دانشگاه آزاد اسلامی ، اردبیل، ایران.
3 گروه آموزش زبان خارجی، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران.
doi
10.22099/jill.2025.52987.1421چکیده
فرایند تکرار یکی از فرایندهای زایا و زیر شاخة واژهسازی است. این فرایند به خاطر زایایی در بیشتر زبانها وجود دارد و از دیدگاهها و نظریههای مختلف تحلیل و تبیین شده است. یکی از این نظریهها، نظریة بهینگی است که به دنبال کشف شباهتهای زبانها و گویشهای گوناگون است. پژوهش حاضر نیز به تحلیل و توصیف فرایند تکرار در گویش تالشی جنوبی (شاندرمنی) یکی از شاخههای زبان تالشی از حوزه زبانهای شمال غربی ایران در چارچوب نظریه بهینگی میپردازد. در این مطالعه روش پژوهش توصیفی-تحلیلی است و دادههای زبانی از متون و واژهنامههای گویش تالشی جنوبی و همچنین گفتگوی روزمره گویشوران تالشی گردآوری شدهاند. در تحلیل از شمّ زبانی یکی از مؤلفین که خود گویشور بومی است، استفاده شده است. تحلیل دادهها گویای آن است که در گویش تالشی جنوبی فرایند تکرار کامل افزوده و ناافزوده قابل مشاهده است. در ادامه محدودیتهای مرتبط با هر کدام از فرایندها شناسایی شده و با توجه به الگوی ساختاری هر یک در تابلوهای بهینگی رتبهبندی شدهاند. یافتههای این تحقیق، کارآمدی نظریۀ بهینگی در تحلیل انواع فرایند تکرار را نشان میدهد. بر اساس نتایج حاصل از این پژوهش میتوان پی برد که چگونه در تبیین ساخت انواع متفاوت فرایند تکرار در تالشی جنوبی از محدودیتهای خاص پایایی و نشانداری، با سلسله مراتب خاص استفاده میشود.