نقش معلمان در توسعه و پرورش ذهن دانشآموز در کلاس درس؛ ارائۀ یک الگو
نویسندگان
1 استاد گروه مدیریت آموزشی، دانشکدۀ مدیریت، دانشگاه خوارزمی، تهران، ایران
2 استادیار گروه مدیریت آموزشی، دانشکدۀ مدیریت، دانشگاه خوارزمی، تهران، ایران
3 دانشجوی دکتری مدیریت آموزشی، گروه مدیریت آموزشی، دانشکدۀ مدیریت، دانشگاه خوارزمی، تهران، ایران
4 استاد گروه مدیریت آموزشی، دانشکدۀ مدیریت، دانشگاه خوارزمی، تهران، ایران
doi
10.22034/jei.2021.253652.1671چکیده
هدف از پژوهش حاضر ارائۀ الگو از نقش معلمان در توسعه و پرورش ذهن دانشآموزان در کلاس درس در دورۀ ابتدایی است. برای رسیدن به این هدف، از روش کیفی–اسنادی استفاده شده است. کلیۀ اسناد و مدارک مرتبط با کلیدواژههای تخصصی در حوزۀ پرورش ذهن در پایگاههای علمیِ معتبر و وبگاههای مرتبطِ علمی–پژوهشی، و انتشارات داخل و خارج، تعداد 411 اثر، جامعۀ موردنظر در این پژوهش بودند. بر مبنای اشباع نظری و نمونهگیری هدفمندِ مبتنی بر ملاک، درنهایت 67 سند انتخاب شد. سپس، با استفاده از فیشبرداری بهصورت تکی و موجیشکل از نمونههای انتخابی، پایگاهِ اطلاعاتی فراهم شد و فرایند تحلیل محتوای استقرایی با خواندن خط به خطِ جملات و اجرای مراحل کدگذاری به شیوۀ دستی آغاز شد. درنهایت یافتهها در سه مرحله استخراج شدند. درنتیجه، 87 خردهمقوله در زیرِ هفت مقولۀ میانی جایابی شدند که آنها نیز حولِ دو مقولۀ اصلی با عنوان خودپرورشی معلم (اخلاقی–رفتاری؛ دانشی–علمی–پژوهشی؛ مهارتی–توانمندی)، و توسعه و پرورش ذهن (توسعۀ شناختی؛ توسعۀ فراشناختی؛ شکلدهی عادات سالم ذهنی؛ خودآگاهی) دستهبندی شدند. برای اعتباریابی مراحل کدگذاری از بررسی رواییِ همکار بهره گرفته شد. در این زمینه میزان توافق 89 درصد بود. همینطور برای اعتباریابی الگو از دیدگاهِ متخصصان، که بهصورت هدفمند 14 نفر انتخاب شده بودند، بهره گرفته شد و از این طریق مقدار عددی سیویآر (بالای 51 درصد) و مقدار میانگین عددی قضاوتها (مساوی یا بیشتر از 57/1) به دست آمدند. در پایان به بحث و نتیجهگیریِ یافتهها و کاربستهای آن با توجه به نقش معلم با ارائۀ الگوی مفهومی پرداخته شد.