فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

فرآیند دوگان‌سازی عنوان یکی از فرایندهای واژه‌سازی متداول در زبان‌ها در حوزۀ صرف به شمار می‌رود. این فرایند در نظریه‌های مختلفی از جمله نظریة بهینگی تحلیل شده است. پژوهش حاضر به تحلیل انواع فرایندهای دوگان‌سازی کامل در گویش بلوچی سرحدی براساس گونة معیار نظریة بهینگی، که به نظریة تناظر مشهور است، می‌پردازد. برای این منظور، ۱۰ نفر از گویشوران کم‌سواد، شامل ۶ مرد و ۴ زن، در بازۀ سنی ۶۰ تا ۷۵ سال، به‌طور تصادفی از روستاهای شهرستان خاش انتخاب شدند. داده‌های زبانی شامل 112 دوگان‌ساخت با ساخت‌های هجایی شامل VC, CV, CVC, CVCV, CVCC, CCVC, CCVCC,  CVCVCC, CVCVC, و  VCVCبودند که از طریق مصاحبه با گویشوران بومی و منابع کتابخانه‌ای موجود در مورد گویش بلوچی سرحدی جمع‌آوری گردیدند. سپس دوگان‌ساخت‌های شناسایی شده براساس نوع فرایندی که در نتیجة ﺗﻌﺎﻣﻞ ﻣﺤﺪودﯾﺖ‌ﻫﺎی پایایی و ﻧﺸﺎﻧﺪاری صورت می‌گیرد، رتبه‌بندی شده و در تابلوهای بهینگی نمایش داده شده‌اند. ﻧﺘﺎﯾﺞ پژوهش نشان می‌دهد که فرآیند دوگان‌سازی کامل در این گویش در قالب دوگان‌سازی کامل ناافزوده، افزوده و پژواکی تحقق می‌یابد. دوگان‌سازی کامل افزوده، به نوبۀ خود، به صورت دوگان‌سازی کامل افزودۀ میانی با واکۀ بیناوند [-ɑ-]، دوگان‌سازی کامل افزودۀ میانی با بیناوندهای[-pa-] ،[-be-]، [-ke-] و [-ta-]، دوگان‌سازی کامل افزودۀ پایانی همراه با پسوندهای [-iǝn]،[-ok]  و [-agɑ] است. دوگان­سازی کامل پژواکی نیز فقط به صورت پسوندی و در قالب دوگان‌سازی کامل پژواکی پسوندی همراه با تغییر همخوان آغازی یا واکة پایه با درج حرف ربط [o] و دوگان­سازی کامل پژواکی پسوندی همراه با تغییر همخوان آغازی یا واکة پایه بدون درج حرف ربط [o] کاربرد دارد.