مقایسه اثربخشی بسته‌ی ارتباطی والد-کودک با درمان تعامل والد-کودک بر اختلالات عاطفی و رفتاری و استواری کودکان با اختلال کم‌توجهی بیش‌فعالی: مطالعه موردی

نویسندگان

1 دانشیار گروه روان‌شناسی و آموزش کودکان با نیازهای خاص، دانشکده علوم تربیتی و روان‌شناسی، دانشگاه اصفهان، ایران.

2 دانشجوی دکتری روان‌شناسی، دانشکده روان‌شناسی و علوم تربیتی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد اصفهان (خوراسگان)، اصفهان، ایران.

3 استاد، گروه روان‌شناسی، دانشکده روان‌شناسی و علوم تربیتی، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد اصفهان (خوراسگان)، اصفهان، ایران

doi
10.22034/ceciranj.2022.290145.1553
چکیده

هدف از پژوهش حاضر مقایسه اثربخشی بسته‌ی ارتباطی والد-کودک با درمان تعامل والد-کودک بر اختلالات عاطفی و رفتاری و استواری کودکان با اختلال کم‌توجهی بیش‌فعالی ٦ تا ١٢ سال بود که به روش نیمه‌تجربی با طرح تک‌آزمودنی انجام شد. در این پژوهش 12 بار اندازه‌گیری (4 ‌بار به ­عنوان خط پایه، 4 بار طی درمان و 4 ‌بار نیز در مرحله‌ی پیگیری) صورت گرفت. از بین مادران دارای کودک 6 تا 12 سال با اختلال کم‌توجهی بیش‌فعالی مراجعه­ کننده به مراکز بهداشت شهر اصفهان در سال 1398 به همراه کودکانشان، 6 مادر-کودک (12 نفر) به شیوه دردسترس انتخاب و به صورت تصادفی در دو گروه بسته ارتباطی والد-کودک و درمان تعاملی والد-کودک جایگزین شدند. ابزار پژوهش شامل سیاهه رفتاری کودک آخنباخ (EBPL) و مقیاس پایداری و پشتکار کودکان (PS) بود. برای گروه اول به مدت 11 جلسه بسته ارتباطی والد-کودک و برای گروه دوم 12 جلسه درمان تعامل والد-کودک اجرا شد. در این پژوهش از ضرایب تأثیر داده‌ها استفاده شد و فراز و فرود متغیر وابسته‌، پایه‌ی داوری میزان تغییر به شمار رفت. همچنین، داده ­ها با استفاده از نرم ­افزار SPSS-22 تحلیل شدند. یافته ­ها نشان داد بسته ارتباطی والد-کودک و درمان تعاملی والد-کودک بر اختلالات درونی‌سازی و برونی‌سازی کودکان با اختلال کم‌توجهی بیش‌فعالی ٦ تا ١٢ سال اثر نداشتند؛ لیکن بسته ارتباطی والد-کودک و درمان تعاملی والد-کودک بر استواری کودکان با اختلال کم‌توجهی بیش‌فعالی ٦ تا ١٢ سال تأثیر داشته‌اند. بر اساس نتایج تنها بسته ارتباطی والد-کودک دارای اثرات پایدار بوده است. بنابراین، بسته ارتباطی والد-کودک می‌تواند نقش مهمی را در بهبودی پایدار استواری در کودکان با اختلال کم‌توجهی بیش‌فعالی ٦ تا ١٢ سال ایفا کند.