اثربخشی آموزش خودشفابخشی بر خودارزشمندی و پریشانی روان‌شناختی خانواده دانش‌آموزان مبتلا به اختلال‌های یادگیری ویژه

نویسندگان

1 کارشناسی ارشد مشاوره، گروه مشاوره، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران.

2 دانشیار گروه روان‌شناسی، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران.

3 کارشناسی ارشد روان‌شناسی بالینی

doi
10.22034/ceciranj.2022.331186.1642
چکیده

هدف از پژوهش حاضر بررسی اثربخشی آموزش خودشفابخشی بر خودارزشمندی و پریشانی روان‌شناختی (افسردگی، اضطراب و استرس) خانوادة دانش‌آموزان مبتلا به اختلال­های یادگیری ویژه بود. روش پژوهش به شیوه‌ی نیمه­آزمایشی با طرح پیش‌آزمون- پس‌آزمون با گروه کنترل بود. جامعه‌ی آماری پژوهش 1235 خانواده دانش‌آموز دوره ابتدایی مبتلا به اختلال­های یادگیری ویژه شهر اصفهان در سال تحصیلی 99- 98 در نظر گرفته شد که به منظور اجرای پژوهش، از طریق فراخوان عمومی در مراکز اختلال­های یادگیری آموزش و پرورش 40 نفر که تمایل به شرکت در طرح را داشتند به صورت فراخوان انتخاب شدند. سپس به صورت تصادفی به دو گروه آزمایش (20 نفر) و کنترل (20 نفر) گمارده شدند. پرسشنامه‌های خودارزشمندی کروکر و همکاران (CSWS) و مقیاس افسردگی، اضطراب و استرس (DASS-21) به‌عنوان پیش­آزمون خودارزشمندی و پریشانی روان‌شناختی اجرا و سپس گروه آزمایش تحت 14 جلسه (به صورت هفته‌ای یک جلسه 30 دقیقه‌ای) آموزش خودشفابخشی قرار گرفتند و پس از اتمام آموزش پس‌آزمون برای هر دو گروه اجرا شد. برای تحلیل داده­ها از آزمون تحلیل کوواریانس چند­متغیره و نرم­افزار SPSS نسخه ۲۴ استفاده گردید. نتایج نشان داد که آموزش خودشفابخشی در افزایش خودارزشمندی و بهبود ‌پریشانی روان‌شناختی (افسردگی، اضطراب و استرس) شرکت‌کنندگان تأثیر معناداری داشته است (۰۵/۰<P). بنابر نتایج پژوهش انجام شده می‌توان روش آموزشی خودشفابخشی را به­عنوان یکی از رویکردهای جدید مثبت­نگر جهت ارتقاء سلامت روان‌شناختی خانواده کودکان مبتلا به اختلال­های یادگیری ویژه با اثرات نسبتاً پایدار، برای افزایش مهارت‌های خودمراقبتی به کار برد.