تأثیر اثربخشی مداخله مبتنی بر پذیرش و تعهد بر حمایت اجتماعی ادراک شده، انعطاف-پذیری شناختی و تبادل عاطفی در مادران دارای فرزند اوتیسم
نویسندگان
1 استادیار، گروه علوم شناختی، دانشکده روانشناسی و علوم تربیتی، دانشگاه سمنان، سمنان، ایران.
2 استادیار گروه روانشناسی، دانشکده روانشناسی و علوم تربیتی، دانشگاه آزاد اسلامی، شاهرود، ایران.
3 کارشناس ارشد روانشناسی عمومی، دانشکده روانشناسی و علوم تربیتی، دانشگاه آزاد اسلامی، شاهرود، ایران.
doi
10.22034/ceciranj.2022.296548.1572چکیده
هدف پژوهش، اثربخشی مداخله مبتنی بر پذیرش و تعهد بر حمایت اجتماعی ادراک شده، انعطاف پذیری شناختی و تبادل عاطفی در مادران دارای فرزند اوتیسم بود. روش پژوهش نیمه آزمایشی با طرح پیش آزمون – پس آزمون با گروه کنترل در نظر گرفته شد. جامعه آماری شامل70 نفر از مادران دارای فرزند مبتلا به اختلال طیف اوتیسم 5 تا 8 ساله در مرکز توانبخشی اوتیسم آوات شهر شهریار بودند که تعداد 34 نفر به صورت در دسترس انتخاب و به تصادف (17 نفر) در گروه کنترل و (17 نفر) در آزمایش جایگزین شدند. آزمودنیها در پیش آزمون و پس آزمون به پرسشنامه حمایت اجتماعی ادراک شده (MSPSS)، پرسشنامه انعطاف پذیری شناختی دنیس (CFI) و پرسشنامه شیوه سنجش خانوادگی مکمستر (FDA) پاسخ دادند. گروه آزمایش طی 9 جلسه 90 دقیقه ای هفته ای دو روز مورد درمان مبتنی بر پذیرش و تعهد قرار گرفتند. داده ها با روش آماری تحلیل واریانس چندمتغیره (MANOVA) با نرم افزار SPSS-23 تحلیل شدند. تحلیل آماری نشان داد میانگین گروه آزمایش در مؤلفه های تبادل عاطفی، ادراک توجیه رفتار، ادراک کنترل پذیری، ادراک گزینه های جایگزین برای رفتار انسانی، انعطاف پذیری شناختی کل، حمایت از سوی خانواده، حمایت از سوی دوستان، حمایت از سوی دیگران و حمایت اجتماعی کل از میانگین گروه کنترل به گونهای معنادار (05/0≥P) بالاتر بود. یافته های پژوهش نشان داد که برای ارتقاء سطح بهداشت روانی و بهبود مؤلفه های شناختی و اجتماعی مادران دارای فرزندان مبتلا به اوتیسم میتوان از درمان پذیرش و تعهد استفاده کرد.