تأثیر اثربخشی مداخله مبتنی بر پذیرش و تعهد بر حمایت اجتماعی ادراک شده، انعطاف-پذیری شناختی و تبادل عاطفی در مادران دارای فرزند اوتیسم

نویسندگان

1 استادیار، گروه علوم شناختی، دانشکده روانشناسی و علوم تربیتی، دانشگاه سمنان، سمنان، ایران.

2 استادیار گروه روانشناسی، دانشکده روانشناسی و علوم تربیتی، دانشگاه آزاد اسلامی، شاهرود، ایران.

3 کارشناس ارشد روانشناسی عمومی، دانشکده روانشناسی و علوم تربیتی، دانشگاه آزاد اسلامی، شاهرود، ایران.

doi
10.22034/ceciranj.2022.296548.1572
چکیده

هدف پژوهش، اثربخشی مداخله مبتنی بر پذیرش و تعهد بر حمایت اجتماعی ادراک شده،  انعطاف ­پذیری شناختی و تبادل عاطفی در مادران دارای فرزند اوتیسم بود. روش پژوهش نیمه­ آزمایشی با طرح پیش ­آزمون – پس ­آزمون با گروه کنترل در نظر گرفته شد. جامعه آماری شامل70 نفر از مادران دارای فرزند مبتلا به اختلال طیف اوتیسم 5 تا 8 ساله در مرکز توانبخشی اوتیسم آوات شهر شهریار بودند که تعداد 34 نفر به صورت در دسترس انتخاب و به تصادف (17 نفر) در گروه کنترل و (17 نفر) در آزمایش جایگزین شدند. آزمودنی­ها در پیش­ آزمون و پس­ آزمون به پرسشنامه حمایت اجتماعی ادراک شده (MSPSS)، پرسشنامه انعطاف­ پذیری شناختی دنیس (CFI) و پرسشنامه شیوه سنجش خانوادگی مک­مستر (FDA) پاسخ دادند. گروه آزمایش طی 9 جلسه 90 دقیقه­ ای هفته­ ای دو روز­ مورد درمان مبتنی بر پذیرش و تعهد قرار گرفتند. داده ­ها با روش آماری تحلیل واریانس چندمتغیره (MANOVA) با نرم افزار SPSS-23 تحلیل شدند. تحلیل آماری نشان داد میانگین گروه آزمایش در مؤلفه ­های تبادل عاطفی، ادراک توجیه رفتار، ادراک کنترل­ پذیری، ادراک گزینه های جایگزین ­برای رفتار انسانی، انعطاف ­پذیری شناختی کل، حمایت از سوی خانواده، حمایت از سوی دوستان، حمایت از سوی دیگران و حمایت اجتماعی کل از میانگین گروه کنترل به گونه­ای معنادار (05/0≥P) بالاتر بود. یافته ­های پژوهش نشان داد که برای ارتقاء سطح بهداشت روانی و بهبود مؤلفه­ های شناختی و اجتماعی مادران دارای فرزندان مبتلا به اوتیسم می­توان از درمان پذیرش و تعهد استفاده کرد.