اثربخشی تمرینات یکپارچه‌سازی حسی- حرکتی و توان‌بخشی شناختی رایانهای بر کارکردهای اجرایی (حافظه فعال، بازداری پاسخ و انعطاف‌پذیری شناختی) کودکان دارای کم‌توجهی بیش‌فعالی

نویسندگان

1 استادیار دانشگاه فرهنگیان، گروه روانشناسی و علوم تربیتی، پردیس شهید مقصودی همدان، همدان، ایران

2 دانشجوی کارشناسی ارشد، روانشناسی عمومی، دانشکده روانشناسی و علوم تربیتی، دانشگاه زنجان، زنجان، ایران.

3 کارشناسی ارشد، مشاوره مدرسه، دانشکده روانشناسی و علوم تربیتی، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران.

doi
10.22034/ceciranj.2022.318579.1619
چکیده

پژوهش حاضر با هدف اثربخشی تمرینات یکپارچه‌سازی حسی- حرکتی و توان‌بخشی شناختی رایانه‌ای بر کارکردهای اجرایی (حافظه فعال، بازداری پاسخ و انعطاف‌پذیری شناختی) کودکان دارای کم­توجهی بیش­فعالی انجام شد. روش پژوهش از نوع نیمه­تجربی با پیش‌آزمون - پس‌آزمون و گروه کنترل بود. جامعه آماری شامل کلیه کودکان دارای اختلال کم­توجهی بیش­فعالی شهر همدان به تعداد 300 نفر در سال تحصیلی 1401-1400 در نظر گرفته شد. نمونه پژوهش 33 کودک دارای اختلال کم­توجهی بیش­فعالی بود که به روش در دسترس انتخاب و به روش تصادفی ساده به دو گروه آزمایش و یک گروه کنترل (هر گروه 11 نفر) اختصاص یافت. ابزارهای این پژوهش شامل آزمون کارت‌های ویسکانسین (WCST)، آزمون ان بک (N-back) و آزمون تکلیف دوگانه استروپ (DTS) بود. داده­های پژوهش با مدل آماری تحلیل کوواریانس چندمتغیره و نرم­افزار آماری SPSS-26 انجام شد. میانگین نمرات انعطاف‌پذیری شناختی، حافظه فعال و بازداری پاسخ در دو نوبت اندازه‌گیری شد که نشان داد در پس‌آزمون میانگین نمرات انعطاف‌پذیری شناختی و بازداری پاسخ افزایش یافته و نمرات حافظه فعال کاهش پیدا کرده و در گروه کنترل تغییری مشاهده نشد. نتایج نشان داد که پس از کنترل اثر پیش‌آزمون بر پس‌آزمون برای مقایسه نمرات انعطاف‌پذیری شناختی، حافظه فعال و بازداری پاسخ در بین سه گروه در سطح خطای (05/0) تفاوت معنی‌داری وجود داشت. با توجه به جلسات و نتایج به‌دست آمده درمان توان‌بخشی شناختی رایانه‌ای و تمرینات یکپارچه‌سازی حسی- حرکتی در بهبود انعطاف‌پذیری شناختی، حافظه فعال و بازداری پاسخ مؤثر بود.