فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

هدف اصلی این مقاله بررسی نظریۀ اخلاق اشیا و عاملیت فناوری بر اساس اندیشه‌های پاوول پیتر فربیک و بررسی پیامدها و دلالت‌های آن در تعلیم‌وتربیت است. برای این منظور از روش استنتاجی استفاده شده است. در ابتدا اندیشه‌های فِربیک بررسی شده و سپس دربارۀ پیامدهای تربیتی آن بحث شده است. فربیک، بر پایۀ نظریۀ وساطت در پساپدیدارشناسی، اعتقاد دارد که دو مؤلفۀ قصدمندی و آزادی که برای عمل اخلاقی لازم است میان انسان و مصنوعات تقسیم شده است؛ یعنی، مصنوعات در قصدهای انسان و نیز در آزادی انسان شریک‌اند. ازنظرِ او انسان استقلال دارد، ولی استقلال او کامل نیست. او ازجمله به فناوری‌های ترغیب‌کننده و هوشِ محیطی اشاره می‌کند که چگونه انسان را به تصمیم‌گیری‌ها و اعمال خاصی ترغیب می‌کنند. عاملیت انسان با مصنوعات و فناوری‌ها ترکیب می‌شود. بنا بر نتایج این پژوهش، در برنامه‌ریزی‌ها و تصمیم‌گیری‌های تربیتی نیز به عاملیت ترکیبی و نقش تأثیرگذار و اخلاقی فناوری‌ها باید توجه کرد. توجه‌کردن به مبانی فناورانۀ تربیت ضروری به نظر می‌رسد. تربیت اخلاقی در جامعۀ فناورانه نیاز به بازنگری و بازاندیشی دارد. مسئولیت طراحی فناوری‌های آموزشی بسیار مهم‌تر خواهد بود. فناوری‌های آموزشی می‌توانند در جایگاه فناوری تربیتی عمل کنند. با توجه به نقش فناوری‌های ترغیب‌کننده در شکل‌دادن به رفتار انسان، می‌شود از این فناوری‌ها در شکل‌دادن به رفتار و عادات کودکان و نوجوانان استفاده کرد و بخشی از تربیت را به مصنوعات سپرد.