استفاده از فناوریهای نوین نمونه سازی در بازسازی بخش های مفقود سفالینه های باستان شناسی
نویسندگان
1 استادیار گروه مرمت آثار تاریخی دانشگاه هنر اسلامی تبریز
2 دکترای مهندسی مکانیک
3 عضو هیأت علمی، دانشکده طراحی اسلامی، دانشگاه هنر اسلامی تبریز
doi
10.22084/nbsh.2018.15134.1670چکیده
امروزه فناوریهای نوین، منجر به درک بهتر آثار باستانی و حفاظت بیخطر آنها گشتهاند؛ هدف این تحقیق، تشریح فرآیند جدید و بومی شدهی استفاده از فناوریهای نمونهسازی سریع، شامل: اسکنر و چاپگر سهبُعدی برای بازسازی بخشهای مفقود آثار سفالین و امکان سنجی بهکارگیری آنها در بازسازی دیگر اشیای باستانی است. پرسشهای تحقیق عبارتنداز: 1- چگونه میتوان از فناوریهای نمونهسازی نوین در بازسازی بخشهای مفقود آثار سفالین تاریخی استفاده نمود؟ 2- بازسازی سفالهای تاریخی با روشهای نوین نمونهسازی چه مزایا و معایبی نسبت به روشهای معمول دارد؟ در همین راستا بر اساس روش تحقیق تجربی-آزمایشگاهی فناوریهای نوین نمونهسازی در قالب آزمونهای موردی روی نمونه سفالی خاکستری پیشازتاریخی مربوط به کاوشهای باستانشناسی کولتپه در هادیشهر جلفا(ی) آذربایجان شرقی انجام گرفت و در ادامه با تحلیل دادههای حاصل از همسنجی تجهیزات بهمنظور دستیابی به اهداف تحقیق مورد ارزیابی قرار گرفتند. بخشهای مفقود نمونه مطالعاتی این تحقیق بر اساس تحلیل نرمافزاری تصاویر اسکن سهبُعدی 20% محاسبه و برای انجام بازسازی بخش مفقود در ابتدا با کمک اسکنر لیزری اقدام به تهیهی تصاویر سهبُعدی از سطح نمونه گردید؛ سپس با استفاده از نرمافزار تصاویر سهبُعدی تبدیل به دادههای قابل استفاده در چاپگر سهبُعدی شد. در ادامهی نمونهسازی تجربی، جهت یافتن نمونه مناسب انجام گرفت؛ پس از تحلیل نمونههای بازسازی شده و همسنجی سیستمها، از نظر ظرافت بدنهی چاپ شده و همچنین قابلیت دستگاهی برای ساخت قطعهای هماهنگ و بدون عیب جهت بخشهای مفقود، اقدام به چاپ سهبُعدی قطعات مفقود گردید و در نهایت نیز بخشهای چاپ شده متناسب با بخشهای مفقود به بدنهی سفال اصیل وصالی شد. نتایج تحقیق نشان داد استفاده از فناوریهای مدلسازی نوین باعث درک بهتر آثار سفالین از لحاظ شکلی برای بررسیهای باستانشناسی و مطالعات موزهای میگردد؛ همچنین استفاده از این فناوریها موجب کاهش رفتارهای تماسی حفاظتی از آثار گردیده و اقدامی مفید در جهت حفاظت غیر تماسی و کمخطر است.