طراحی چارچوب رهبری سوادآموزی معلم: یک مطالعه فراترکیب

نویسندگان

1 دانشگاه شیراز، دانشکده روانشناسی و علوم تربیتی، بخش روانشناسی

2 دانشگاه شیراز، دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی. بخش مدیریت و برنامه ریزی اموزشی

3 دانشگاه شیراز، دانشکده روانشناسی و علوم تربیتی. بخش مدیریت و برنامه ریزی آموزشی

4 عضو هیات علمی دانشگاه شیراز، دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی، بخش مدیریت و برنامه ریزی آموزشی

doi
10.22034/jei.2021.128601
چکیده

آموزش سواد خواندن و نوشتن در دورة ابتدایی اهمیت خاصی داشته و معلمان نقش مهمی در عملکرد سواد دانش‌آموزان دارند. بنابراین وجود معلمانی که شایستگی‌های رهبری را برای یادگیری و پیشرفت دانش‌آموزان در حوزة سوادآموزی داشته باشند، ضروری به نظر می‌رسد. این پژوهش با هدف طراحی چارچوب رهبری سوادآموزی معلم صورت پذیرفت. به این منظور، با استفاده از روش پژوهش فراترکیب سندلوسکی و بارسو (2007)، تعداد 65 مقالة منتخب بعد از مراحل ارزیابی کیفیت که با معیارهای موردپذیرش منطبق بود، بررسی شد. درنتیجة فراترکیب، مجموع 79 کد، 12 مفهوم و 3 مقوله یافت شد. مفاهیم شامل مهارت‌های ارتباطی با دانش‌آموزان، والدین و همکاران؛ مهارت‌های انگیزشی برای ایجاد علاقه و انگیزش در دانش‌آموزان در امر سوادآموزی؛ مهارت‌های استفاده از ابزار و منابع آموزشی؛ مهارت‌های استفاده از تکنیک‌های آموزشی؛ مهارت برنامه‌ریزی و طراحی آموزشی؛ مهارت به‌کارگیری روان‌شناسی در آموزش؛ مهارت‌های نظارت و ارزیابی؛ دانش دربارة نیازها و شرایط یادگیرنده؛ دانش دربارة موضوعات و محتوای سوادآموزی؛ دانش دربارة فناوری و ابزارهای آموزش و یادگیری؛ توجه به رشد مهارت‌های شخصی و حرفه‌ای در درازمدت؛ علاقه، ایجاد انگیزه و اهداف شفاف در آموزش بود که یک معلم به‌عنوان رهبر سوادآموزی باید داشته باشد. همچنین، مفاهیم موردنظر در سه مقوله اصلی با عنوان دانش، نگرش و مهارت گنجانده شد. سپس، چارچوب رهبری سوادآموزی معلم به شکل مفهومی ارائه شد. می‌توان نتیجه گرفت که معلمان، در نقش رهبر سوادآموزی، لازم است که نگرش خود را توسعه دهند. مهارت‌های موردنیاز در این زمینه را کسب کنند و از دانش لازم برای آموزش سواد در جهت پیشرفت حرفه‌ای خود و ارتقا سواد دانش‌آموزان استفاده کنند.