تاثیر محل سکونت داوطلب بر کارکرد افتراقی سؤال‌های ریاضی گروه آزمایشی ریاضی و فنی کنکور سراسری 1396

نویسندگان

1 دکتری سنجش و اندازه‌گیری، اصفهان، ایران

2 دانشیار گروه سنجش و اندازه‌گیری، دانشگاه علامه طباطبائی

3 استادیار دانشکده روانشناسی و علوم تربیتی دانشگاه تهران، ایران

doi
10.22034/jei.2021.240106.1559
چکیده

به دلیل تفاوت‌های اجتماعی، اقتصادی، فرهنگی و زبانی در استان‌های مختلف کشور، سوال­های آزمون سراسری ورودی دانشگاه­ها، ممکن است برای همه استان‌ها هم‌ارز نباشد، که مقایسه‌ها را غیرمنصفانه می‌کند. هدف این مطالعه بررسی تاثیر استان محل سکونت آزمودنی به عنوان منبعی برای کارکرد افتراقی سوال است به این منظور داده‌های ماده امتحانی ریاضی گروه آزمایشی علوم ریاضی و فنی در آزمون سراسری 1396مورد ‌استفاده قرارگرفت. تقریبا نمونه‌‌ای به حجم 1000 نفر از هر استان انتخاب شد. تحلیل عاملی چندسطحی آمیخته، استان­ها را در 3طبقه همگن قرار داد که نشان می­دهد آزمودنی­ها در استان­ها الگوی پاسخ مشابه ندارند و بنابراین محل‌سکونت آزمودنی یکی از منابع کارکرد افتراقی سوال است. مقایسه تعقیبی طبقات همگن آزمودنی‌ها در مدل چندسطحی آمیخته نشان داد که گروه‌های سنی نیز یکی عوامل موثر بر عملکرد متفاوت آزمودنی‌ها در استان‌ها است. در این پژوهش نسبت مردان و زنان در طبقه­های مکنون یکسان است بنابراین جنسیت آزمودنی نمی­تواند از دلایل کارکرد افتراقی سوال باشد. بیان اینکه آزمودنی‌ها در یک گروه (مثلا مردان)، به سوالِ دارای کارکرد افتراقی متفاوت پاسخ می‌دهند، منجر به دید کلیشه‌ای در مورد سوال می‌شود، که به نفع همه اعضای گروه (مردان) است. بنابراین اگر ابتدا طبقه­های مکنون تشکیل شود و سپس تفاوت ویژگی آزمودنی­ها در طبقه­ها مورد بررسی قرار گیرد، منجر به تحلیل آموزنده­تری از کارکرد افتراقی می­شود.