ویژگی‌های روان‌سنجی مقیاس انعطاف‏ناپذیری رفتاری لکاوالیر در کودکان اوتیسم

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری روانشناسی عمومی،گروه روانشناسی، واحد شهرکرد، دانشگاه آزاد اسلامی، شهرکرد، ایران.

2 استادیار گروه علوم پایه پزشکی، واحد شهرکرد، دانشگاه آزاد اسلامی، شهرکرد، ایران.

3 دانشیار، گروه روانشناسی، واحد شهرکرد، دانشگاه آزاد اسلامی، شهرکرد، ایران.

4 دانشیار گروه روانشناسی،واحد شهرکرد، دانشگاه آزاد اسلامی، شهرکرد، ایران.

doi
10.22034/ceciranj.2022.303994.1592
چکیده

 هدف پژوهش حاضر، بررسی ویژگی­های روان‌سنجی مقیاس فارسی انعطاف ­ناپذیری رفتاری لکاوالیر در کودکان اوتیسم بود. روش پژوهش توصیفی پیمایشی از نوع استانداردسازی ابزار بود. جامعه ­ی آماری، 1400 کودکان اوتیسم 3 تا 12 سال شهر اصفهان بودند که 450 نفر از آنان به ­طور تصادفی ساده انتخاب شدند و با توجه به ملاک ورود و خروج پژوهش430 نفر وارد تحلیل آماری شدند. در تحلیل عامل اکتشافی از 230 نفر و تحلیل عامل تأییدی از 200 نفر کودک اوتیسم 3 تا 12 سال به‌طور مجزا استفاده شد. ابزار پژوهش مقیاس تشخیصی علائم اوتیسم گارز GARS)) و مقیاس انعطاف ‏ناپذیری رفتاری لکاوالیر (BIS) بود. داده ­ها با نرم‌افزارهای SPSS-26، AMOS-24 و به روش ضریب همبستگی، تحلیل عامل اکتشافی و تأییدی تحلیل شدند. طبق نتایج تحلیل عامل اکتشافی شش عامل پاسخ به تغییر، روتین­ها و تشریفات، تمایل به محدودیت، پاسخ به موارد و موقعیت­های جدید، پاسخ به عدم اطمینان و حساسیت بیش‌ازحد به حوادث محیط با مقادیر ویژه بالاتر از یک توانسته ­اند 986/55 درصد از کل واریانس سازه انعطاف‌ناپذیری رفتاری را تبیین کنند. طبق نتایج تحلیل عامل تأییدی مرتبه اول تمام شاخص­ های 851/0=PCFI، 809/0=PNFI، 876/1=CMIN/DF، 051/0=RMSEA، 954/0=IFI، 954/0=CFI و 920/0 GFI= تأییدکننده برازش مناسب مدل نهایی بودند. بنابراین، عامل‌های به‌دست‌آمده از مقیاس مناسب بودند. ثبات درونی مؤلفه­ های مقیاس انعطاف‌ناپذیری رفتاری بالاتر از 7/0 بود که نشان‌دهنده‌ی همسانی قابل قبول مؤلفه ­های سازه مورد نظر بود. روایی همگرای مقیاس ­های مدل پیشنهادی (60/0<CR) و روایی واگرا ( AVE > ASV و MSV) مناسب بودند. به‌طورکلی نسخه فارسی مقیاس انعطاف‌ناپذیری رفتاری لکاوالیر روایی و پایایی قابل قبولی دارد و 6 عامل را می‌سنجد.