فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

اصل پیشگیری به‌عنوان قاعدۀ طلایی در حقوق محیط زیست مطرح و رعایت آن به‌لحاظ جنبه‌های اکولوژیکی و اقتصادی منافع زیادی به همراه دارد، چراکه بروز صدمات زیست‌محیطی در موارد متعددی جبران‌ناپذیر بوده و در صورت جبران‌‌پذیری مستلزم صرف زمان طولانی و هزینه‌های اقتصادی فراوانی است. بر این اساس، نگارندگان با استفاده از روش توصیفی ـ تحلیلی و با بهره‌گیری از منابع کتابخانه‌ای، درپی یافتن پاسخ به این پرسش هستند که اساساً اصل پیشگیری دارای چه جایگاهی در مقررات زیست‌محیطی ایران بوده است و آیا با توجه به مقررات کنونی محیط زیست در ایران می‌توان از قوانین موجود در راستای اعمال اصل پیشگیری بهره جست؟ به‌نظر می‌رسد اعمال و اجرای اصل پیشگیری از طریق برقراری پاره‌ای از ممنوعیت‌ها و محدودیت‌ها و برقراری الزاماتی همچون رعایت استانداردهای زیست‌محیطی، ارزیابی آثار زیست‌محیطی، دریافت مجوزها و همچنین پیش‌بینی تعرفه‌ها، سازوکارهای حقوقی مناسبی است که در قوانین داخلی کشورها ازجمله ایران در جهت پیشگیری از آسیب‌های زیست‌محیطی درنظر گرفته شده است. علاوه بر این مقنن نیز در وضع قوانین زیست‌محیطی می‌بایست به منافع حاصله از این اصل در جهت اجرای مناسب آن به اصول دیگر زیست‌محیطی ازقبیل: اصل احتیاط، رویۀ ارزیابی آثار زیست‌محیطی و همچنین اصل پرداخت ـ آلوده‌ساز توجه بیشتری را معطوف دارد تا تضمین مناسبی برای اجرا شدن اصل پیشگیری را فراهم سازد. لذا با تعمق در قوانین زیست‌محیطی ایران می‌توان سازوکارهایی یافت که به‌طورمستقیم و غیرمستقیم مبین پیدایش و شکل‌گیری اصل پیشگیری در مقررات زیست‌محیطی ایران است.