آسیب‏ شناسی فقهی و حقوقی وقف‏نامه (مطالعۀ موردی، تأثیر نیت اشتباه واقف در وقف‏نامۀ منتخب)

نویسندگان

1 واحد محلات، دانشگاه آزاد اسلامی

2 دانشگاه تربیت مدرس

3 واحد محلات، دانشگاه آزاد اسلامی

doi
10.22034/jlvi.2024.1998631.0
چکیده

ازجمله‏ مشکلات وقف‌نامه‌ها که در تنظیم متون آن‌ها دقت لازم و کافی انجام نشده، تناقض در بیان واقف مبنی بر وقفیت ملک موقوفه با فروش اصل آن است. در نمونۀ مورد بررسی در این جستار، واقف در ابتدای وقف‌نامه، ضمن اقدام به وقوف چند پلاک از مایملک خود، در ادامۀ آن نیت می‌کند اصل برخی از رقبات موجود در پلاک وقفی به فروش برسد و درنهایت با درآمد حاصل از آن، بیمارستانی در ملک موقوفه احداث شود. در این میان، از یک سو بر‌اساس قوانین و شرع، امکان فروش رقبات موقوفه وجود ندارد و از سوی دیگر، چنانچه ارادۀ این باشد که به نیت واقف عمل شود، می‌بایست قوانین را درنظر نگرفت و اصل رقبات موقوفه برای عمل به نیت واقف به فروش برسد. جستار حاضر در‌صدد بوده است با روش توصیفی ـ تحلیلی، تعارض حاصل از مسئلۀ مذکور را از منظر حقوقی و فقهی مورد تطبیق و واکاوی قرار دهد و راهکارهای لازم برای برون‌رفت از این تعارض را ارائه دهد. ازجمله نتایج پژوهش این است که از موقوفات دیگر واقف و یا سایرین در این موقوفه سرمایه‏گذاری شود و به نوعی با ایجاد سرمایه از موقوفه‏ای در موقوفۀ دیگر و از طریق مشارکت آن‌ها با هم در حل موضوع اقدام شود. همچنین استفتا از مراجع عظام تقلید و بهره‌گیری از نظریۀ وقف مالکیت، ازجمله موارد برون‌رفت از مشکل مذکور است.