اثربخشی آموزش گروهی مثبت‌نگری بر کیفیت زندگی و تاب‌آوری معلمان زن دانش‌آموزان استثنایی

نویسندگان

1 استاد گروه مشاوره، دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی، دانشگاه الزهرا، تهران، ایران.

2 کارشناس ارشد راهنمایی و مشاوره، دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی، دانشگاه الزهرا، تهران، ایران.

3 استاد گروه مشاوره، دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی، دانشگاه الزهرا، تهران، ایران

doi
10.22034/ceciranj.2021.297874.1574
چکیده

هدف پژوهش حاضر تعیین اثربخشی آموزش گروهی مثبت­نگری بر کیفیت زندگی و تاب‌آوری معلمان زن دانش­آموزان استثنایی شهر تهران بود. روش پژوهش به شیوه­ی نیمه­آزمایشی با طرح پیش­آزمون- پس­آزمون با گروه کنترل اجرا شد. جامعه آماری این پژوهش شامل کلیه‌ی معلمان زن مدارس استثنایی شهر تهران در سال تحصیلی 1395-1394 که 680 نفر بودند و از میان آن‌ها 24 نفر به‌صورت نمونه‌گیری در دسترس انتخاب و در دو گروه آزمایش (12 نفر) و کنترل (12 نفر) به‌صورت تصادفی جایگزین شدند و به پرسشنامه کیفیت زندگی سازمان بهداشت جهانی (WHOQOL) و پرسشنامه تاب‌آوری دیویدسون و کانر (CD-RSC) پاسخ دادند. شرکت‌کنندگان گروه آزمایش، 8 جلسه برنامه‌ی مثبت‌نگری را دریافت نمودند. داده­­ها با استفاده از روش آماری تحلیل کوواریانس چندمتغیری و با نرم‌افزار تحلیل آماری SPSS نسخۀ 22، مورد تجزیه ‌و تحلیل قرار گرفتند. نتایج نشان داد که فرضیه‏ی پژوهش مبنی بر اثربخشی آموزش گروهی مثبت­نگری بر کیفیت زندگی و تاب‌آوری معلمان زن دانش­آموزان استثنایی، مورد تأیید قرار گرفته است و معلمان زن گروه آزمایش نسبت به معلمان زن گروه کنترل در پس‌آزمون، به‌طور معناداری، کیفیت زندگی و تاب‌آوری بیشتر داشتند. بدین ترتیب استفاده از آموزش گروهی مثبت‌نگری موجب افزایش کیفیت زندگی و تاب‌آوری معلمان زن دانش­آموزان استثنائی شده؛ زیرا روش مداخله مثبت‌نگر می‌تواند احساسات، رفتارها و شناخت‌های مثبت را در افراد افزایش دهد. از این­رو، به کارگیری این آموزش می‌تواند در راستای بهبود کیفیت زندگی و تاب‌آوری معلمان مدارس استثنایی مفید واقع شود.