مقایسه تأثیر آموزش ارتباط مؤثر والد و کودک با توانمندسازی شناختی بر بهبود عملکرد کودکان مبتلا به کم‌توجهی بیش‌فعالی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری روان‌شناسی، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد زرند، زرند، ایران.

2 استادیار گروه روان‌شناسی، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه شهید باهنر کرمان، کرمان، ایران.

3 استادیار گروه روان‌شناسی، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد زرند، زرند، ایران

doi
10.22034/ceciranj.2021.297630.1573
چکیده

هدف از این پژوهش مقایسه تأثیر آموزش ارتباط مؤثر والد و کودک با توانمندسازی شناختی، بر بهبود عملکرد کودکان مبتلا به کم­توجهی بیش‌فعالیبود. روش پژوهش از نوع آزمایشی با پیش­آزمون– پس­آزمون با گروه کنترل در نظر گرفته شد. جامعه آماری شامل کلیه کودکان ۷ تا ۱۱ سال بودند که در سال 1399 به مرکز مشاوره آموزش و پرورش ناحیه ۲ کرمان مراجعه کردند. تعداد این کودکان 275 دانش­آموز (101 دختر و 174 پسر) بود که مبتلا به اختلال کم­توجهی بیش‌فعالی تشخیص داده شدند. بعد از تکمیل مقیاس رتبه­بندی کانرز والدین (CPRS)، توسط والدین این کودکان، 60  نفر به روش نمونه­گیری تصادفی انتخاب و به طور تصادفی در دو گروه آزمایش و یک گروه کنترل جایگزین شدند (20 نفر در هر گروه). پس از ریزش نمونه­ها، تعداد آزمودنی­ها در هر گروه به 15 نفر کاهش یافت. کودکان گروه توانمندسازی شناختی تحت 10 جلسه توانمندسازی شناختی و والدین گروه ارتباط مؤثر والد و کودک تحت آموزش 10 جلسه­ای ارتباط مؤثر والد و کودک قرار گرفتند، اما گروه کنترل هیچ مداخله­ای دریافت نکردند. داده­های جمع­آوری­شده با مدل آماری کوواریانس تجزیه و تحلیل شدند. نتایج نشان داد که هر دو روش بر عملکرد کودکان مبتلا  به کمبود توجه و بیش­فعالی اثر دارد. اما روش آموزش ارتباط والد و کودک در بهبود عملکرد این کودکان مؤثرتر از روش توانمندسازی شناختی بود. بنابراین، از این شیوه­های آموزشی می­توان در بهبود عملکرد کودکان مبتلا به کم­توجهی بیش‌فعالی بهره جست و پیشنهاد می­شود هر دو روش در کنار هم به کار گرفته شوند.