مقایسه تأثیر آموزش ارتباط مؤثر والد و کودک با توانمندسازی شناختی بر بهبود عملکرد کودکان مبتلا به کمتوجهی بیشفعالی
نویسندگان
1 دانشجوی دکتری روانشناسی، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد زرند، زرند، ایران.
2 استادیار گروه روانشناسی، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه شهید باهنر کرمان، کرمان، ایران.
3 استادیار گروه روانشناسی، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد زرند، زرند، ایران
doi
10.22034/ceciranj.2021.297630.1573چکیده
هدف از این پژوهش مقایسه تأثیر آموزش ارتباط مؤثر والد و کودک با توانمندسازی شناختی، بر بهبود عملکرد کودکان مبتلا به کمتوجهی بیشفعالیبود. روش پژوهش از نوع آزمایشی با پیشآزمون– پسآزمون با گروه کنترل در نظر گرفته شد. جامعه آماری شامل کلیه کودکان ۷ تا ۱۱ سال بودند که در سال 1399 به مرکز مشاوره آموزش و پرورش ناحیه ۲ کرمان مراجعه کردند. تعداد این کودکان 275 دانشآموز (101 دختر و 174 پسر) بود که مبتلا به اختلال کمتوجهی بیشفعالی تشخیص داده شدند. بعد از تکمیل مقیاس رتبهبندی کانرز والدین (CPRS)، توسط والدین این کودکان، 60 نفر به روش نمونهگیری تصادفی انتخاب و به طور تصادفی در دو گروه آزمایش و یک گروه کنترل جایگزین شدند (20 نفر در هر گروه). پس از ریزش نمونهها، تعداد آزمودنیها در هر گروه به 15 نفر کاهش یافت. کودکان گروه توانمندسازی شناختی تحت 10 جلسه توانمندسازی شناختی و والدین گروه ارتباط مؤثر والد و کودک تحت آموزش 10 جلسهای ارتباط مؤثر والد و کودک قرار گرفتند، اما گروه کنترل هیچ مداخلهای دریافت نکردند. دادههای جمعآوریشده با مدل آماری کوواریانس تجزیه و تحلیل شدند. نتایج نشان داد که هر دو روش بر عملکرد کودکان مبتلا به کمبود توجه و بیشفعالی اثر دارد. اما روش آموزش ارتباط والد و کودک در بهبود عملکرد این کودکان مؤثرتر از روش توانمندسازی شناختی بود. بنابراین، از این شیوههای آموزشی میتوان در بهبود عملکرد کودکان مبتلا به کمتوجهی بیشفعالی بهره جست و پیشنهاد میشود هر دو روش در کنار هم به کار گرفته شوند.