رابطة عوامل زمینه‌ای و عملکرد ریاضی دانش‌آموزان ایرانی در تیمز 2015

نویسندگان

1 استادیار گروه علوم تربیتی، دانشگاه شهید چمران اهواز، اهواز، ایران

2 کارشناسی ارشد تحقیقات آموزشی، دانشگاه شهید چمران اهواز، اهواز، ایران

3 استاد گروه روانشناسی، دانشگاه شهید چمران اهواز، اهواز، ایران

doi
10.22034/jei.2020.114613
چکیده

هدف اصلی این پژوهش بررسی رابطة عوامل زمینه‌ای و عملکرد ریاضی دانش‌آموزان ایرانی در تیمز 2015 بود. در این پژوهش، با توجه به ساختار آشیانه‌ای داده‌ها، با استفاده از روش مدل‌سازی دوسطحی، اثر 37 متغیر مرتبط با عملکرد تحصیلی دانش‌آموزان پایة چهارم کشور در درس ریاضی در چهار زمینة خانه/ خانواده، باورهای دانش‌آموز، معلم/ کلاس، و مدرسه، در قالب دو سطح «دانش‌آموز» و «مدرسه» با استفاده از نسخة اصلی نرم‌افزار «اچ‌ال‌ام» بررسی شد. نتایج نشان داد، پیشرفت تحصیلی در سیستم نظام آموزشی در ایران، مانند سایر سیستم‌های آموزشی در کشورهای دیگر، به عوامل زمینه‌ای مرتبط با دانش‌آموز، خانه/ خانواده، کلاس/ معلم و مدرسه وابسته است. همچنین، بر اساس مدل نهایی از 37 متغیر مرتبط با عملکرد تحصیلی دانش‌آموزان در درس ریاضی، تنها ده متغیر شامل «جو ادراک‌شدة معلم، نظم و امنیت در مدرسه، سابقة مدیریت، وضعیت محرومیت، محدودیت تدریس، خودپندارة ریاضی، ارزش‌دهی به ریاضی، حضور در مدرسه، سطح تحصیلات پدر و کمک والدین در انجام تکالیف» معنادار بودند. به‌علاوه، بیشترین تغییرات واریانس به متغیرهای وضعیت اقتصادی - اجتماعی، سطح تحصیلات والدین، حضور در مدرسه و خودپندارة ریاضی مربوط است که تعدادی از این عوامل با سطح یک یعنی دانش‌آموز و تعدادی با سطح دو یعنی مدرسه مرتبط است.