روش‏های پیشگیری وضعی از جرائم بانکی در نظام بانکی افغانستان

نویسندگان

1 دانشگاه فردوسی مشهد

2 دانشگاه فردوسی مشهد

3 ادانشگاه فردوسی مشهد

4 دانشگاه فردوسی مشهد

doi
10.22034/jlvi.2024.1998607.0
چکیده

پیشگیری از جرائم،‌ نخستین گام جهت تحقق عدالت کیفری است. مبارزه با جرائم از دو طریق پیشگیری وضعی و اجتماعی ممکن خواهد بود که اغلب پیشگیری وضعی به‌دلیل سرعت در نتیجۀ حاصله، بیشتر مورد اقبال قرار می‏گیرد. پیشگیری وضعی عبارت از تدابیری است که با ایجاد تغییر نظام‌مند و دائمی در محیط،‌ باعث کاهش فرصت‏ها و افزایش خطرات جرم می‏شود. امروزه مهم‏ترین‏ پرونده‏های اقتصادی کیفری در افغانستان مربوط به جرائمی بوده که از طریق بانک‏ها رخ داده است. همین امر ضرورت پیشگیری وضعی از جرائم بانکی را دوچندان ساخته است. بنابراین با اعمال روش‏های پیشگیری وضعی از جرم،‌ می‏توان تا حد زیادی از جرائم بانکی در افغانستان پیشگیری کرد. پژوهش حاضر در تلاش است تا با توجه به روش‏های چهارگانۀ کلارک،‌ پیشگیری از جرائم بانکی را تبیین کند و از این طریق، راهکارهایی را برای کاهش فرصت‏ها و افزایش خطرات ارتکاب جرائم بانکی ارائه دهد. در روش اول (افزایش تلاش و زحمت برای ارتکاب جرم)،‌ می‏توان از طریق سخت کردن آماج جرائم ازقبیل شفاف‏سازی و ایجاد سامانه‏های ملی بانکی و کنترل تسهیل‌کننده‏های جرائم ازقبیل جابه‌جایی دورۀ کارمندان بانکی و تقویت بانکداری الکترونیک از جرائم بانکی پیشگیری کرد. در روش دوم (افزایش خطرات جرم)،‌ می‏توان از طریق ایجاد سیستم نظارتی جامع،‌ نظارت و شناسایی کارمندان بانک و تعیین مدیر علیه مبارزه با جرائم بانکی باعث پیشگیریاز جرائم بانکی شد. در روش سوم (کاهش منافع و عواید حاصله از جرم)،‌ می‏توان از طریق کاهش جذابیت جرم و محروم کردن از منافع و در روش چهارم (حذف معاذیر) از طریق وضع قوانین،‌ آگاهی و تسهیل اجرای قوانین از جرائم بانکی پیشگیری کرد.