نگاشت جایگاه سرمایۀ اجتماعی در مدل‏ ذهنی سیاست‏ گذاران (مورد مطالعه: گفتمان‏ حاکم بر قانون مدیریت خدمات کشوری)

نویسندگان

1 استادیار دانشکدۀ مدیریت و حسابداری، دانشکدگان فارابی، دانشگاه تهران، تهران، ایران

2 دانشیار دانشکدۀ مدیریت راهبردی، دانشگاه و پژوهشگاه عالی دفاع ملی و تحقیقات راهبردی، تهران، ایران

doi
10.22059/jscm.2021.305603.2028
چکیده

در سال‏های اخیر، بحث‏های زیادی دربارة نوآفرینی فرایندهای مدیریتی در سازمان‏های دولتی مطرح بوده است. انتخاب رویکردهای نوین در مدیریت بخش عمومی به گونه‏ای که تسهیل‌گرسیاست‏ها و اقدامات  تحولی باشد، برای کشورهای در حال توسعه، ضرورتی انکار نشدنی است. موفقیت چنین فرآورده‏هایی در حوزۀ اجرا با جلب حمایت شهروندان میسر خواهد بود که به‌شدت متأثر از توجه سیاست‌گذار به موضوع سرمایۀ اجتماعی و ابعاد آن است. قانون مدیریت خدمات کشوری ایران یکی از برون‌دادهای چنین دیدگاهی است و در این پژوهش به بررسی جایگاه سرمایۀ اجتماعی در گفتمان‏های حاکم بر این قانون پرداخته شد. برای این منظور، با رویکرد کیفی و تفسیری و استفاده از راهبرد تحلیل گفتمان، متن قانون تجزیه‌و‌تحلیل شد. در این پژوهش 128 ماده و 106 تبصره در 15 فصل تحلیل شد. نتایج گویای دو گفتمان غالب اخلاق‌ـ قانون و خدمتگزاری شایسته در بیشتر فصول بود. از بررسی متن قانون در فصول مختلف می‏توان چنین نتیجه گرفت که مدل ذهنی تقویت‌کنندۀ سرمایۀ اجتماعی در فصل‏های نخست و دوم و سوم به‏خوبی مشهود است. این روند از فصل‏های چهارم و پنجم شروع به افول می‏کند و در فصل‏های مهم ششم و هفتم و هشتم، که دربارة موضوعات جذب و استخدام و ارتقا است، به حداقل خود می‏رسد. بدین منظور، پیشنهاد می‏شود با هدف تسهیل در اجرای قانون یادشده از طریق القای عدالت، اعتماد، شفافیت، و تعاون در بیشتر فصول بازنگری محتوایی و ساختاری و رفتاری صورت پذیرد.