مقایسه اثربخشی نقاشیدرمانی، گلدرمانی و روش تلفیقی خانوادهمحور، کودکمحور بر تنظیم هیجان کودکان با اختلال کمتوجهی- بیشفعالی
نویسندگان
1 دانشیار گروه روانشناسی، واحد شیراز، دانشگاه آزاد اسلامی، شیراز، ایران.
2 استادیار، گروه روانشناسی، واحد شیراز، دانشگاه آزاد اسلامی، شیراز، ایران.
3 دانشجو دکتری روانشناسی و آموزش کودکان استثنایی، واحد شیراز، دانشگاه آزاد اسلامی، شیراز، ایران.
4 استادیار گروه روانشناسی، واحد شیراز، دانشگاه آزاد اسلامی، شیراز، ایران
doi
10.22034/ceciranj.2021.288339.1547چکیده
این پژوهش با هدف مقایسه اثربخشی نقاشیدرمانی، گلدرمانی و روش تلفیقی بر تنظیم هیجان کودکان با اختلال کمتوجهی- بیش فعالی انجام گرفت. روش تحقیق در این پژوهش آزمایشی از نوع تک آزمودنی با طرح ABA بود. جامعه آماری شامل تمامی کودکان 8 تا 11 سال بود که در سال تحصیلی 1400- 1399 در مراکز ویژه بیش فعالی شهر تهران حضور داشتند، تعداد این کودکان 14 نفر بود. از بین آنها تعداد 6 کودک دارای اختلال کم توجهی- بیش فعالی (سه پسر و سه دختر) بر اساس ملاکهای ورود و خروج و به شیوه نمونه گیری هدفمند گزینش شده و به صورت تصادفی در سه گروه 2 نفری قرار داده شدند. مداخلات نقاشی درمانی، گل درمانی و روش تلفیقی برای هر کودک طبق برنامه بازی درمانی کودک محور با رویکرد لندرث و براتون (2006)، به صورت 2 جلسه (یک ساعته) در هفته و به مدت 2 ماه طی 8 هفته (16 جلسه) اجرا گردید. ابزار پژوهش شامل پرسشنامه تنظیم هیجان (ERQ) و سیاهه تنظیم هیجان (ERC) بود. تحلیل دیداری داده ها در دو سطح درون موقعیتی و بین موقعیتی بر اساس سه شاخص سطح یا طراز، روند و تغییرپذیری انجام گرفت. یافتههای پژوهش نشان داد که مداخلات نقاشی درمانی، گل درمانی و روش تلفیقی بر تنظیم هیجان کودکان با اختلال کم توجهی- بیش فعالی تأثیر معناداری داشته و تأثیر این برنامه در مرحله پیگیری نیز پایدار بوده است. با توجه به یافته های پژوهش میتوان نتیجه گرفت که مداخلات درمانی (نقاشی درمانی، گل درمانی و روش تلفیقی) قادر است سبب افزایش تنظیم هیجان کودکان با اختلال کم توجهی- بیش فعالی شود. بنابراین، این مداخلات را میتوان به عنوان درمانهای مفید و کاربردی برای این کودکان درنظر گرفت.