بسترها و مبانی نظری شکلگیری جوامع یادگیری حرفهای: الگوهای جوامع یادگیری و مقایسه آنها
نویسندگان
1 دانشیار برنامهریزی درسی، گروه آموزش ابتدایی دانشگاه فرهنگیان، تهران
2 دانشیار پژوهشگاه مطالعات آموزش و پرورش
3 دانشجوی دکتری مطالعات برنامه درسی دانشگاه شهید بهشتی تهران
4 استاد دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی دانشگاه شهید بهشتی تهران
doi
10.22034/jei.2020.112724چکیده
جوامع یادگیری حرفهای مؤثرترین راهبرد ارتقای سطح آموزش و یادگیری در مدارس محسوب میشود. در این جوامع، فرهنگ مشارکت و همکاری ارتقا یافته، معلمان، هنرآموزان و مربیان نقش بیشتری در یادگیری حرفهای خود و دانشآموزان ایفا میکنند. آنها از طریق همکاری، شیوههای آموزشی را بهصورت سازنده مورد نقد و بررسی قرار داده و از یکدیگر میآموزند؛ درنتیجه این همکاری هم دانش حرفهای و مهارتهای خود را افزایش میدهند، و هم دانشآموزان از آموزش بهتر برخوردار میشوند. همچنین ضمن آن میآموزند که چگونه شبکهای از دانش و مهارت ایجاد و آن را مدیریت کنند. مقاله حاضر میکوشد تا با استفاده از روش توصیفی– تحلیلی، مبانی نظری و بسترهای شکلگیری جوامع یادگیری حرفهای را مشخص کند و با معرفی و تبیین چهارچوب پنج الگوی متفاوت جوامع یادگیری شامل: الگوهای باما (PDSA)، آبشاری، تشخیصی، منطقی و فضای سوم، ضمن تشریح چگونگی تشکیل جوامع یادگیری مدرسهای، طی سه مرحله توصیف، تحلیل و تفسیر، ملاکهای ارزیابی بر اساس مؤلفههای اساسی جوامع یادگیری حرفهای استخراجشده و الگوها بر اساس آنها مورد قضاوت قرار گرفتند. نتایج مقایسه آنها در چهار سطح تعیینشده نشان داد، هیچیک از الگوهای مورد بررسی مطلوب نبودهاند زیرا، همه شاخصهای تعیینشده را در سطح بالا نداشتند، لذا برای معرفی الگوی پیشنهادی از میان الگوهای مورد مطالعه، ترجیجاً شایسته است تلفیقی از اجزاء، مؤلفهها و ویژگیهای کلیدی الگوهای مورد مطالعه باشد. الگویی تلفیقی، جامع (عناصر، مؤلفهها و ویژگیهای کلیدی الگوها) و بومیشده همراه با قابلیت اجرا و پیادهسازی عناصر و اجزاء آن در مدرسه بهگونهای که از سوی اعضا قابلدرک و پذیرش باشد.
