فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

کشف ِارتباط علم تجربی و جهان­بینی́́ کشف ارتباط دو قلمرو جداگانه از معرفت انسانی است. جهان­بینی غالباً به مسائل مابعدالطّبیعی مربوط است و علم تجربی به قلمرو مسائل طبیعی. امّا پس از کشفِ ارتباط آنها می­توان دریافت که آیا کشف­های جدید علمی می­توانند به جهان­بینی­های جدید بینجامند یا نه و آیا جهان­بینی­های جدید می­توانند علوم تجربی را دگرگون سازند یا نه. ما در این مقاله برای بررسی این امر به سراغ آرای عبدالکریم سروش رفته­ایم. سروش معتقد است که علوم گونه­گون ارتباط­های گوناگونی با یکدیگر دارند. وی با تفکیک دو مقامِ «اثبات» و «ثبوت» و نیز دو مرحلة «گردآوری» و «داوری» نشان می­دهد که ارتباط علوم با یکدیگر فقط در مقامِ «اثبات» و مرحلۀ «گردآوری» است و در این مقام و این مرحله جهان­بینی بر علم تجربی و علم تجربی بر جهان­بینی می­تواند تأثیر نهد.