چالشهای دانشآموزان دارای اختلال یادگیری در حل مسائل کلامی بر پایه کارکرد حافظه فعال
نویسندگان
1 استادیار گروه روان شناسی تربیتی، دانشکدة علوم تربیتی و روان شناسی، دانشگاه الزهرا (س)، تهران، ایران.
2 استاد گروه روان شناسی تربیتی، دانشکدة علوم تربیتی و روان شناسی، دانشگاه الزهرا (س)، تهران، ایران.
3 دانشجوی دکتری روان شناسی تربیتی، دانشگاه الزهرا (س)، تهران، ایران.
doi
10.22034/ceciranj.2021.263112.1507چکیده
پژوهش حاضر با هدف شناسایی چالشهای دانشآموزان دارای اختلالهای یادگیری در حل مسائل کلامی ریاضی و با توجه به کارکرد حافظۀ فعال انجام شد. مشارکتکنندگان این پژوهش هفت دانشآموز (دو دختر و پنج پسر) هشت تا نهساله بودند که در مرکز آموزشی ناتوانیهای یادگیری شهرستان تاکستان بهعنوان ناتوان یادگیری شناسایی شدند و بهصورت داوطلبانه در پژوهش شرکت کردند. ابتدا آزمونهای «ظرفیت عدد مستقیم»، «ظرفیت عدد معکوس» و «ظرفیت فضایی مستقیم» از خردهآزمونهای حافظۀ فعال در نسخۀ چهارم مقیاس هوش وکسلر کودکان (کامکاری و شکرزاده، 1392) بهمنظور اطلاع از وضعیت حافظۀ فعال این دانشآموزان اجرا شد. در مرحلۀ بعد، آنها در مصاحبۀ مبتنی بر تکلیف شرکت کردند و به سؤالات آزمون حساب از نسخۀ چهارم مقیاس هوش وکسلر کودکان (کامکاری و شکرزاده، 1392) پاسخ دادند. پس از نوشتاریکردن متن مصاحبه و تحلیل دادهها با استفاده از روش تحلیل مضمون، پنج مضمون با عنوان «اتکا بر استفاده از انگشتان برای انجام محاسبات»، «مشکلات انجام عملیات ریاضی»، «عدم بهخاطرسپاری اطلاعات»، «مشکلات درک صورتمسئله» و «مشکلات توجه و تمرکز» تبیین شد. نتیجۀ پژوهش بیانگر آن بود که چالش عمدۀ این دانشآموزان در حل مسائل کلامی ریاضی در ارتباط با نقص، در حلقۀ واجشناختی حافظۀ فعال است و احتمالاً آنها برای جبران این نقص، به طرحوارۀ دیداری-فضایی تکیه میکنند که این خود موجب تقویت هرچه بیشتر این مؤلفه میشود. برای تقویت حلقۀ واجشناختی، مداخلههای حافظۀ فعال کلامی مانند آموزش مرور ذهنی، تکرار جملات گفتاری، گوشدادن به داستانها و شعرهای کودکانه در سنین پیش از دبستان پیشنهاد میشود.
