بررسی اثربخشی برنامۀ آموزشی جهتیابی و حرکت بر بهزیستی روانشناختی دانشآموزان نابینا
نویسندگان
1 دانشجوی کارشناسی ارشد روانشناسی و آموزش افراد با نیازهای خاص، دانشکدۀ علوم تربیتی و روانشناسی، دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران.
2 دانشیار گروه روانشناسی و آموزش افراد با نیازهای خاص، دانشکدۀ علوم تربیتی و روانشناسی، دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران.
doi
10.22034/ceciranj.2021.261097.1501چکیده
پژوهش حاضر با هدف تعیین اثربخشی برنامه آموزشی جهتیابی و حرکت بر بهزیستی روانشناختی دانشآموزان نابینا در استان اصفهان انجام شد. این پژوهش، یک مطالعۀ شبهآزمایشی با طرح پیشآزمون-پسآزمون و گروه کنترل بود. 24 نفر از دانشآموزان نابینا، به روش نمونهگیری در دسترس از مدارس ویژه نابینایان اصفهان انتخاب شدند و بهطور مساوی در یکی از گروههای آزمایش و گروه کنترل (هر گروه دوازده نفر شامل شش دختر و شش پسر) جایگزین شدند. گروه آزمایشی در هشت جلسه آموزش برنامۀ جهتیابی و حرکت (هفتهای دو جلسه) شرکت کردند؛ درحالیکه گروه کنترل در این جلسات شرکت نکردند. آزمودنیها با استفاده از مقیاس بهزیستی روانشناختی (PWBS) ریف (1989) ارزیابی شدند. دادهها با استفاده از تحلیل کوواریانس چندمتغیری با بهکارگیری نرمافزار SPSS نسخۀ 26 تحلیل شدند. نتایج نشان داد گروه آزمایش و کنترل در بهزیستی روانشناختی تفاوت معناداری دارند. درواقع آموزش برنامۀ جهتیابی و حرکت، بر بهزیستی روانشناختی و خردهمقیاسهای خودمختاری، تسلط بر محیط، رشد شخصی، ارتباط مثبت با دیگران و پذیرش خود در دانشآموزان نابینا اثر مثبت و معنادار داشته است (001/0>P). با توجه به اینکه آموزش برنامۀ جهتیابی و حرکت، سبب بهبود بهزیستی روانشناختی دانشآموزان نابینا شد، برنامهریزی برای آموزش چنین برنامههایی مانند آموزش برنامۀ جهتیابی و حرکت نقش مهمی در بهزیستی روانشناختی دارد.